Polacy sukcesu - między emigracją a transnarodowością: nowe oblicze polskiej diaspory w Europie Zachodniej

Informacje o projekcie

Tytuł projektu: Polacy sukcesu - między emigracją a transnarodowością: nowe oblicze polskiej diaspory w Europie Zachodniej

Numer projektu: 2014/13/B/HS3/04927

Kierownik projektu: prof. dr hab. czł. koresp. PAN Aleksander Posern-Zieliński

Jednostka prowadząca projekt: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Źródło finansowania projektu: Narodowe Centrum Nauki, 2014-2016

Kontakt:

  • e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
  • telefon (22) 620-28-81 do 86

Wykonawcy:

  • prof. dr hab. czł. koresp. PAN Aleksander Posern-Zieliński - Kierownik projektu
  • dr Agnieszka Szczepaniak-Kroll - Główny wykonawca

 

Charakterystyka

1. Cel prowadzonych badań/hipoteza badawcza

Celem projektu jest poznanie mechanizmów i okoliczności osiągania sukcesu w warunkach migracji w środowisku Polaków zamieszkałych w wybranych krajach Unii Europejskiej (Anglii, Irlandii, Szwecji, Norwegii i Niemczech). „Polacy sukcesu” nie byli dotychczas obiektem pogłębionych badań migracyjnych. Dlatego dążeniem autora projektu i jego zespołu jest:

1/ przeanalizowanie sposobów osiągania „sukcesu”. Zakładamy, że strategie migrantów zależne są od: momentu migracji, czynników wypychających i przyciągających, kapitału społeczno-kulturowego oraz sieci powiązań (w kraju pochodzenia i przyjmującym). Kolejnym założeniem jest to, iż sukces coraz częściej osiągany jest w oderwaniu od środowiska polonijnego, w tzw. społeczności rozproszonej. Kategorię sukcesu ujmujemy nie tylko w wymiarach ekonomicznych, ale przede wszystkim społecznych i kulturowych, uznając za ludzi sukcesu tych, którzy sami tak się postrzegają (podejście emic), jak i tych, którzy za takich są uważani (podejście etic);

2/ określenie czynników sprzyjających osiąganiu sukcesu poza krajem macierzystym. Uważamy, że do najważniejszych z nich należą: stabilizacja zawodowa, materialna, rodzinna i ich związek z procesami adaptacji i integracji w kraju osiedlenia;

3/ rozpoznanie transnarodowego kontekstu „migrantów sukcesu” w odniesieniu do kompetencji kulturowych nabywanych za granicą. Wychodzimy z założenia, że wielu Polaków osiąga sukces dzięki płynnemu funkcjonowaniu w dwóch (lub więcej).

Kontekst interkulturowy wzmacnia poczucie odniesionego sukcesu, a z drugiej strony, pomyślne strategie adaptacyjne wpływają na rozwój transnarodowego stylu życia.

Efektem końcowym będzie przygotowana do druku monografia i 5 artykułów, prezentujące wyniki badań antropologicznych na tle ogólnych procesów migracyjnych zachodzących w Europie.

2. Zastosowana metoda badawcza/metodyka

Projekt ma charakter antropologiczny/etnologiczny, stąd wykonawcy uznają za zasadne wykorzystanie metody etnograficznej. W badaniach o charakterze jakościowym, zastosowane zostaną techniki ustrukturyzowanego wywiadu pogłębionego oraz wywiadu rodzinnego. Kontakty z informatorami podjęte będą poprzez lokalne organizacje zawodowe, biznesowe, społeczne, kulturalne, wyznaniowe, a także przy wykorzystaniu miejscowej prasy, stron internetowych oraz sieci znajomości wśród samych emigrantów. Zaplanowano równoległe badania w wybranych stołecznych aglomeracjach Zachodniej Europy (w sumie co najmniej 200 pogłębionych wywiadów). Ponadto wykorzystane będą tzw. wywiady eksperckie oraz źródła zastane (dane będące w dyspozycji polskich i zagranicznych urzędów, instytucji i agend zajmujących się cudzoziemcami).

3. Wpływ spodziewanych rezultatów na rozwój nauki, cywilizacji, społeczeństwa

Zbiorowość „migrantów sukcesu” jest dotychczas bardzo słabo rozpoznana. Rezultaty badań zaplanowanych w projekcie wypełnią zatem tę znaczną lukę. Uzyskany materiał empiryczny posłuży do przeprowadzenia antropologicznych analiz zjawiska sukcesu na emigracji. Te zagadnienia są bardzo istotne dla zrozumienia charakteru i specyfiki współczesnej polskiej diaspory. Wyniki badań stanowić będą także wkład w ogólne interdyscyplinarne studia nad migracjami. Realizacja projektu ukaże nowe możliwości zastosowania badań i metod antropologicznych w odniesieniu do migracji, środowisk wielkomiejskich i przedstawicieli klasy średniej. Przygotowane do druku publikacje, zawierające wyniki naszych badań, uzupełnią wiedzę na temat współczesnych przemian społeczno-cywilizacyjnych. Upowszechnianie wiadomości o powiększającej się grupie „Polaków sukcesu” zwróci większą uwagę mieszkańców krajów przyjmujących na zmiany dokonujące się w tym środowisku.

Projekt podejmuje nową, pionierską i innowacyjną problematykę, odnoszącą się do grupy pomijanej dotychczas w migracyjnych studiach antropologicznych, jak i interdyscyplinarnych. Etnograficzne jakościowe badania prowadzone będą w wielu punktach Europy, co umożliwia zgromadzenie obfitego materiału i dokonanie krytycznej analizy. Rezultatem badań będzie unikatowa, biograficzna baza danych, ukazująca nieznane współczesne losy Polaków na emigracji. Przeprowadzone analizy wzbogacą także ogólny dyskurs na temat współczesnych problemów transnarodowości, życia w różnych przestrzeniach kulturowych, transformacji tożsamości etnicznej oraz dróg nabywania nowych kompetencji kulturowych.

 
Home Projekty Gebel Ramlah. Najstarsze cmentarzyska neolityczne pl Projekt Projekty zakończone Polacy sukcesu - między emigracją a transnarodowością: nowe oblicze polskiej diaspory w Europie Zachodniej