Ośrodek Etnologii i Antropologii Współczesności / Działalność

Charakterystyka Ośrodka

Ośrodek Etnologii i Antropologii Współczesności jest nową nazwą Zakładu Etnologii i jego pracowni w Krakowie i Poznaniu, przyjętą po reorganizacji IAE PAN w listopadzie 2011 r. Jest on zatem bezpośrednim spadkobiercą idei, dorobku merytorycznego, zaplecza logistycznego Zakładu Etnologii IAE PAN, który bez względu na zmieniające się szyldy od początku istnienia Instytutu stanowił jego integralną część. W poszukiwaniach naukowych pracowników Ośrodka ważne są: antecedensy, teorie, badania terenowe i praktyka społeczna.

CEL BADAŃ OŚRODKA

  • Celem Ośrodka jest  inicjowanie, prowadzenie, integracja i koordynacja badań naukowych placówek etnologicznych/antropologicznych oraz dyscyplin pokrewnych (np. kulturoznawstwo) w kraju, w zakresie problemów pozostających w polu zainteresowań naukowych jego Zespołów.
  • Szczególny nacisk jest  położony na interdyscyplinarność badań, zapewniającą pogłębioną interpretację oraz, efektywniejsze tłumaczenie problemów współczesnego (zglobalizowanego) świata, w nawiązaniu do ich źródeł i uwarunkowań historyczno-społecznych.
  • Przygotowywanie ekspertyz i opinii wchodzących w zakres tzw. antropologii stosowanej (np. Meksyk).

ZESPOŁY BADAWCZE

W Ośrodku wyodrębniły się samodzielne zespoły badawcze, sprofilowane specjalistycznie, zgodnie z zainteresowaniami naukowymi głównych wykonawców. Zespoły są strukturami otwartymi, interdyscyplinarnymi, powoływanymi do badań konkretnego kompleksu problemów. Mogą one współpracować z uczonymi  z różnych struktur formalnych (placówek PAN, uniwersytetów, muzeów, etc.) krajowych i zagranicznych oraz specjalistami niezwiązanymi z żadną instytucją. W zależności od realizowanego problemu prowadzą one studia w Polsce, jak również w innych krajach Europy i poza nią.

Prace Zespołów zmierzają do: pogłębienia wiedzy o współczesnych kulturach różnych społeczności w ich kontekście historycznym, poznania dziejących się na naszych oczach zjawiskach społecznych, wzbogacenia i poszerzenia refleksji teoretycznej oraz metodologicznej, a w zależności od potrzeb - do przedstawienia ekspertyz i wniosków praktycznych.   

ZESPOŁY BADAWCZE Ośrodka Etnologii i Antropologii Współczesności IAE PAN:

  1. Zespół badań nad współczesnymi transformacjami kulturowymi, podejmujący m.in. problemy takie jak: globalizacja kultury, media, style życia, płeć kultury gender studies, obyczajowość;  kierownik dr hab. Jolanta Kowalska, profesor nadzw. w IAE PAN,
  2. Zespół do badań etniczności i wielokulturowości, badający m.in. problemy: tożsamości etnicznej i kulturowej, pograniczy kulturowych, transnarodowości, migracji, strategii adaptacyjnych, stereotypów etniczno - kulturowych;  kierownik prof. zw. dr hab. Aleksander Posern-Zieliński,
  3. Zespół do badań kultury społeczności lokalnych w którego polu zainteresowań są zagadnienia: wspólnotowości, małych ojczyzn, lokalnych elit władzy, fabularyzacji i mityzacji przestrzeni,  lokalna kultura materialna i folklor; kierownik dr hab. Róża Godula-Więcławowicz, prof. nadzw. w IAE PAN,
  4. Zespół do badań nad religijnością i rytuałem, podejmujący problematykę obrzędowości, nowych ruchów religijnych, kultów, synkretyzmów religijnych, ceremonii i rytuałów świeckich; kierownik dr Kamila Baraniecka-Olszewska.

Historia badań Ośrodka

Dorobek Ośrodka Etnologii i Antropologii Współczesności (wszelkiego rodzaju dokumentacja i sukcesywne publikacje wyników badań) narastał w kilku etapach:

  • Do końca lat 60-tych prowadzono badania etnograficzne nad przemianami kultury wsi polskiej dwóch ostatnich stuleci (od końca XVIII w. do współczesności) w jej aspekcie materialnym, społecznym i duchowym. Szczególną uwagę poświęcono Mazowszu, Kurpiom, Podlasiu, Śląskowi, Karpatom, Wielkopolsce i Kujawom. W efekcie tych prac, poza ogromnym terenowym materiałem dokumentacyjnym, powstały liczne monografie tematyczne oraz kilkutomowe opracowania syntetyczne (Stare i Nowe Siołkowice, Kurpie Puszcza Zielona). Zainteresowania kulturą ludów świata skupiały się na poznawaniu kultury ludów Azji Środkowej, Indian obu Ameryk oraz krajów bałkańskich. W 1965 r. podjęto program systematycznych prac terenowych nad przemianami kultury pasterskiej w Mongolii, a w latach 1966-70 prowadzono (wraz z etnografami bułgarskimi) badania nad zmianami kulturowymi na wsi bułgarskiej. W tym czasie zainicjowano także badania historycznych procesów etno-kulturowych zachodzących w różnych okresach w Ameryce Północnej i Łacińskiej oraz nad Polonią w obu Amerykach. Ich wyniki były sukcesywnie publikowane, z reguły w postaci opracowań monograficznych poszczególnych zagadnień.
  • W następnej dekadzie i w latach 80-tych ukończono wiele wcześniejszych badań oraz opublikowano ich wyniki w wydawnictwach dokumentacyjnych (Polski Atlas Etnograficzny), monograficznych i syntetycznych; rozszerzono także zainteresowania dotyczące współczesności. Dotychczasowe studia i zgromadzone materiały porównawcze pozwalały, zgodnie z potrzebami dyscypliny, na dokonanie analizy procesów przemian kulturowych zachodzących na wsi polskiej od końca XIX w. do lat 70-tych XX w. i przedstawienie ich wyników w postaci syntetycznej 2-tomowej publikacji Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, do dziś uważanej za podręcznik. Rozszerzono także zainteresowania badawcze na współczesne procesy kulturowe. Podjęto prace nad nową dziedziną w badaniach polskich - etnografią miasta (Żyrardów), która wkrótce przekształciła się w znaczący w etnologii polskiej kierunek określany mianem antropologii miasta, a także studia nad postawami mieszkańców wsi wobec podstawowego warsztatu pracy - ziemi. Studia amerykanistyczne skoncentrowane były w tym czasie na współczesnych zmianach kulturowych w Ameryce Łacińskiej, ruchach społeczno-religijnych w Ameryce Środkowej i Południowej oraz procesach kształtowania się i rozwoju struktur społeczno-kulturowych tych krajów. Prowadzono także systematyczne badania etno-historyczne oparte na bogatych materiałach archiwalnych (pozyskanych w archiwach Hiszpanii i Meksyku) i unikalnej literaturze przedmiotu. W ich wyniku ukazują się publikacje dotyczące współczesnej kultury Indian Peru i kultury Indian meksykańskich w okresie konkwisty oraz historii samej konkwisty. Podsumowywany jest również dorobek terenowy zakończonej ostatecznie w 1980 r. ekspedycji mongolskiej. W Ośrodku powstają, znaczące w międzynarodowym środowisku mongolistów, prace poświęcone rodzinie pasterskiej, mongolskim grupom etnicznym, zachowaniom ludycznym w kulturach pasterskich.
  • W kolejnym etapie obejmującym lata 90-te i trwającym do dnia dzisiejszego nastąpiła koncentracja badań, dążenie do szerszych interpretacji etnologicznych, otwarcie na poznanie procesów zachodzących współcześnie w kraju i za granicą. Uwagę zwracano na teoretyczne oraz metodologiczne problemy badania zjawisk dziejących się w postkomunistycznej, podlegającej transformacji społeczno-gospodarczej i globalizacji, Polsce i Europie.

W ostatnich latach dynamicznie rozwijają się w Ośrodku studia nad uniwersalnymi zjawiskami kulturowym w obrębie antropologii miasta, niewerbalnej komunikacji, antropologii mediów, rytuałów przejścia we współczesnym świecie, strukturze i symbolice miejsc kultu, transformacji ikon religijnych, antropologii pamięci i ageismu, wreszcie antropologii polityki.

Charakterystyka dyscypliny

„Etnologia, jako nauka o człowieku, obejmuje studium ludzkich kultur w najszerszej skali: starożytnych i współczesnych, pierwotnych i rozwiniętych, egzotycznych i tych około naszego parafialnego podwórka”. (Bronisław Malinowski, Śmiertelny problemat „Przegląd Socjologiczny”, 1946, t.8 (1-4), str.103).

Etnologia/antropologia kulturowa koncentruje się na badaniu człowieka i grup ludzkich jako istot społecznych i kulturowych w całym bogactwie oraz różnorodności ich ludzkiej działalności. Długoletnia tradycja etnologii jako samodzielnej dyscypliny, wykształciła rozległą praktykę badawczą pozwalającą na studia nad wszystkimi istotnymi elementami kultury: materialnymi, społecznymi i symbolicznymi. Służy jej do tego podstawowe narzędzie, jakim są, etnograficzne badania terenowe, będące specyfiką tej humanistyczno-społecznej dyscypliny dzisiaj coraz częściej identyfikowanej i określanej jako - antropologia kulturowa (i/lub społeczna). Dzisiejsza etnologia/antropologia kulturowa skupia się na mechanizmach funkcjonowania kultury, uwzględniając ich wymiar symboliczny i komunikacyjny. Interesują ją wielkie ruchy etniczne, nacjonalistyczne, religijne, a także procesy globalizacji kultury. Bada współczesne społeczeństwa wysokorozwinięte, zjawiska kultury masowej i popularnej.

Wszystkie badania Ośrodka Etnologii i Antropologii Współczesności IAE PAN mieszczą się we współczesnych nurtach etnologii/antropologii kulturowej i społecznej (w tym także politycznej). Skupieni w nim uczeni prowadzili i prowadzą prace, na terenie Polski (Mazowsze, Wielkopolska, Karpaty), Europy (Niemcy), byłych republik radzieckich (Białoruś, Gruzja, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Rosja- Syberia), w Azji (Mongolia, Chiny, Indie i Tybet) oraz Ameryce Łacińskiej (Meksyk, Peru, Chile). Obok realizowania wspólnych badań naukowych specjalizują się w problemach szczegółowych. Z punktu widzenia merytorycznej jakości prowadzonych i publikowanych prac, liczebności wykwalifikowanej kadry pracowników tzw. samodzielnych, rangi podejmowanych tematów i ich rozległości w znaczeniu zasięgu terytorialnego oraz z racji promowania kadry naukowej dla wszystkich ośrodków etnologicznych w Polsce, etnologia uprawiana w Instytucie jest wiodącym w kraju i liczącym się w Europie, integrującym prace pokrewnych dyscyplin środowiskiem naukowym.

Dorobek Ośrodka

Na dorobek Ośrodka składają się:

  1. zbiorowe, wielotomowe opracowania syntetyczne dotyczące polskiej kultury ludowej/chłopskiej i jej współczesnych przemian. Są to m.in.: Stare i Nowe Siołkowice. Studia i materiały do historii kultury wsi śląskiej w XIX i XX w., t. 1-2, Wrocław 1963-1966; Kurpie Puszcza Zielona, t. 1-3, Warszawa 1962-1965; Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1-2, Warszawa 1976-1980; Górale Beskidu Żywieckiego. Wybrane dziedziny kultury ludowej, Kraków 1992; Podhale. Tradycja we współczesnej kulturze wsi, Kraków 2000; Beskid Śląski; Polski Atlas Etnograficzny, oraz Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego, Wrocław t. 1-8, 1960-2007;
  2. monograficzne publikacje autorskie (por. bibliografie autorskie);
  3. granty badawcze (KBN). Tylko w ostatnich latach (2007-2012 r.) pracownicy Ośrodka zrealizowali (kilka jeszcze jest w realizacji) 12 grantów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (KBN), (por. biogramy autorskie). Ośrodek był też pomysłodawcą, organizatorem i koordynatorem tematu: Konfrontacja i dialog kultur współczesnego świata. Projekt ten zaplanowany do realizacji w 2008r. i następnie 2009 r. w ramach tzw. sieci naukowej zgromadził uczonych z 7 instytutów PAN i 2 wyższych uczelni. Mimo znakomitych, wręcz entuzjastycznych, recenzji - z braku środków - nie został on zakwalifikowany do finansowania przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
  4. Bogate zbiory archiwalne materiałów terenowych, fotografii i map gromadzone w toku kilkudziesięciu lat badań etnograficznych. Część z nich jest obecnie digitalizowana. W Warszawie szczególną wartość przedstawiają zbiory: Polskiego Atlasu Etnograficznego dokumentujące polską kulturę ludową XIX i XX w. (w tym ponad 6 000 fotografii); kultury ludowej z badań terenowych na Mazowszu Podlasiu i w Bieszczadach; bułgarskiej kultury ludowej (z polsko-bułgarskich badań 1966-1970); kultury Mongolii (z ekspedycji w latach 1965-1980); współczesnej kultury Chin ( z lat 1985 do współczesności) oraz Indii z lat 1984-1996; zbiór „Fotografia Polskiej Wsi do 1944 r.”, pokłosie konkursu organizowanego przez redakcję „Nowej Wsi” w 1983 r. W Krakowie materiały z kilkudziesięciu lat badań oraz 5000 odbitek i 2500 negatywów z terenu: Górnego Śląska, Opolszczyzny, różnych regionów Karpat polskich, pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego, Krakowa - Nowej Huty. Ich zakres tematyczny dotyczy: kultury materialnej (rolnictwo; hodowla, budownictwo, handel, pasterstwo, transport i komunikacja, wnętrze domu, strój, sztuka ludowa, pożywienie, zajęcia pozarolnicze), kultury społecznej (zwyczaje obrzędy rodzinne, doroczne, stosunki społeczne - współdziałanie, pozycja kobiety w rodzinie i w zawodzie, obyczajowość, starość, tożsamość, pamięć, folklor), kultury duchowej (wiedza i wierzenia ludowe, magia, demonologia, astronomia). W Poznaniu materiały terenowe i fotografie z różnych kultu i zakresów tematycznych, zebrane przez: Zespół prof. M. Frankowskiej w latach 1950-1970 (Polska, Ameryka Południowa), obecnych pracowników (Polska, Chile, Czechy, Indie, Jamajka, Meksyk, Niemcy, Peru, Tybet).
  5. Wydawnictwa. Ośrodek wydaje serię Biblioteka Etnografii Polskiej (od 1956 r. - ukazało się 56 tomów), serię Studia Ethnica (powołaną w 1996 r.) oraz dwa najważniejsze ogólnokrajowe czasopisma środowiska etnologów/antropologów kultury: Etnografia Polska (od 1956 r. - ukazały się 54 tomy/80 zeszytów; znacząca część artykułów będzie od 2013r. dostępna w języku angielskim w wersji elektronicznej), Ethnologia Polona (założona w 1975 r. - wydano 30 tomów) publikowane głównie w języku angielskim i innych zachodnich.
  6. sprofilowane pod kątem etnologii zbiory biblioteczne. Ośrodek ma biblioteki podręczne w Warszawie, Krakowie, Poznaniu. Niezależnie od nich literaturę, czasopisma etnologiczne posiada Biblioteka Centralna w Warszawie.

Charakterystyka działalności

Prace badawcze podejmowane aktualnie przez etnologów skupionych w Ośrodku Etnologii i Antropologii Współczesności prowadzone są na obszarze Polski, Europy środkowo-wschodniej, Azji i Ameryki Łacińskiej. Obejmują one:

  1. Studia wybranych aspektów kultury chłopskiej (obrzędowość doroczna i rodzinna, wzory i style życia, folklor muzyczny i media), kultury regionów (Karpaty, Mazowsze) i społeczności lokalnych (wiejskich i miejskich) w zmieniającym się kontekście historycznym. Przykładem tego są publikacje m.in.: Krystyny Hermanowicz-Nowak, Strój górali Beskidu Śląskiego. Funkcje społeczno-kulturowe, Warszawa 1997; Urszuli- Lehr, U schyłku życia. Starość mieszkańców wsi Beskidu Śląskiego i Podhala, Warszawa 1999; Gustawa Juzala Depratiego, Semiotyka folkloru muzycznego pograniczy polsko-litewskich, Kraków 2007, Anny Szymoszyn, Bohater religijny w świętej przestrzeni. Kult św. Wojciecha na przełomie XX i XXI wieku, Poznań 2010
  2. Studia nad procesami etno-kulturowymi zachodzącymi w środowiskach mniejszości etnicznych i w społeczeństwach wielonarodowych, rozpatrywane w szerokim kontekście porównawczym. Badania koncentrują się na problemach wielokulturowości, transnarodowości poczuciu tożsamości etnicznej i kulturowej transformacji w tych grupach. Szczególne znaczenie mają tu badania społeczności polskich (emigrantów, przesiedleńców) w krajach ich obecnego pobytu, zwłaszcza na Białorusi, Litwie, w Mołdowie, w Gruzji, na Syberii oraz mniejszości niemieckiej żyjącej w Poznaniu i okolicach, a także tożsamości współczesnych mieszkańców wielokulturowych Niemiec (etniczności przesiedlonych Niemców). Wynikiem tych prac są monografie problemowe m.in. Iwony Kabzińskiej, Między pragnieniem ideału a rzeczywistością. Polacy na Litwie, Białorusi i Ukrainie w okresie transformacji systemowej przełomu XX i XXI stulecia, Warszawa 2009, Agnieszki Szczepaniak- Kroll, Losy Ditrichów i Bajerleinów, i … Katarzyny Kość, Żywi we wspomnieniach. Doświadczenia śmierci w relacjach polskich zesłańców w ZSRR (w latach 1940-1946), Wrocław 2008,. Przedmiotem studiów są również kultury wybranych grup etnicznych w Indiach (Gudżarat, Radżastan), Chinach (Guizhou, Yunnan, Xinjiang) i na Jamajce. Ich efektem są m.in. publikacje Dagnosława Demskiego, Obrazy hinduizmu. Kultura i religia oczami radżputów i pasterzy, Warszawa2007, Łukasza Kaczmarka, Fidżi, Dzieje i barwy wielokulturowości, Poznań 2008, Rafała Beszterdy, Bracia Morawscy a kultury himalajskie, Wrocław-Warszawa 2011.
  3. Procesy etno-historyczne i wybrane fenomeny kulturowe występujące w kulturze Indian meksykańskich (publikacje Ryszarda Tomickiego) i obszaru andyjskiego (książki i artykuły Aleksandra Posern-Zielińskiego), rozpatrywane w szerokim kontekście porównawczym. Rezultatem tych ostatnich badań jest Słownik Etnologiczny. Ludy i narody obu Ameryk.
  4. Współczesne procesy transformacyjne zachodzące na postkomunistycznej wsi polskiej i teoretyczno-metodologiczne problemy ich interpretacji w kontekście przemian całego społeczeństwa polskiego. Tu należy wymienić przede wszystkim liczne opracowania Mirosławy Drozd-Piaseckiej opublikowane w kolejnych tomach Etnografii Polskiej;
  5. Studia nad uniwersalnymi zjawiskami kulturowymi (antropologią tańca, antropologią miasta, antropologią polityczną, antropologią mediów, komunikacją niewerbalną, rytuałami przejścia, strukturą i symboliką miejsc kultu).

Badania z zakresu etnologii Polski były i są prowadzone przede wszystkim w siedzibie krakowskiej Ośrodka (monograficzne i wieloaspektowe studia nad kulturą ludową Karpat polskich) i w Warszawie (rekonstrukcja wybranych aspektów materialnej kultury ludowej XVIII-wiecznego Mazowsza i jej przemiany do XX w., współczesne społeczności wiejskie w warunkach postkomunistycznej transformacji, kultura lokalnych społeczności miejskich, oblicza współczesnej obrzędowości religijnej i świeckiej). Do początku lat 90. XXw. ogólnopolskie etnograficzne prace terenowe prowadzone były we Wrocławiu (Polski Atlas Etnograficzny).

Studia procesów etnicznych oraz nad kulturą mniejszości etnicznych i narodowych rozwijające się w Warszawie i Poznaniu, koncentrują się na problemach wielokulturowości, transnarodowości poczuciu tożsamości etnicznej i kulturowej, transformacji zachodzących w tych grupach. Dotyczą one w dużej mierze ludzi odseparowanych od ich narodowych społeczności przez wydarzenia historyczne, emigrantów, przesiedleńców. Znaczące są tu przykłady badań Polaków na Białorusi w zmieniającej się rzeczywistości historycznej XIX i XX w. , ludności niemieckiej żyjącej w Polsce, polskich społeczności wiejskich na Syberii (Rosja), polskiej diaspory w Gruzji, a także uchodźców czeczeńskich do naszego kraju. W tym nurcie zainteresowań naukowych mieszczą się poszukiwania poznawcze dotyczące wybranych grup etnicznych w Indiach (Gujarat, Rajastan), etnokulturowych różnic w Chinach, a także studia nad kulturą społeczności Indian Amerykańskich i obszaru Andyjskiego, notabli w Meksyku (studia etnohistoryczne).

Odrębne miejsce zajmuje, podejmowana głównie w Warszawie, refleksja teoretyczna i metodologiczna nad sposobem badań procesów współczesnych transformacji i globalizacji kultury mieszkańców wsi.

W ostatnich latach dynamicznie rozwijają się w Ośrodku studia nad uniwersalnymi zjawiskami kulturowym w obrębie antropologii miasta, niewerbalnej komunikacji, antropologii mediów, rytuałów przejścia we współczesnym świecie, strukturze i symbolice miejsc kultu, transformacji ikon religijnych, antropologii pamięci i ageismu, wreszcie antropologii polityki.

Cel Ośrodka

  • Celem Ośrodka jest inicjowanie, prowadzenie, integracja i koordynacja badań naukowych placówek etnologicznych/antropologicznych oraz dyscyplin pokrewnych (np. kulturoznawstwo) w kraju, w zakresie problemów pozostających w polu zainteresowań naukowych jego Zespołów.
  • Szczególny nacisk jest położony na interdyscyplinarność badań, zapewniającą pogłębioną interpretację oraz, efektywniejsze tłumaczenie problemów współczesnego (zglobalizowanego) świata, w nawiązaniu do ich źródeł i uwarunkowań historyczno-społecznych.
  • Przygotowywanie ekspertyz i opinii wchodzących w zakres tzw. antropologii stosowanej (np. Meksyk).

Współpraca naukowa

Ośrodek Etnologii i Antropologii Współczesności współpracuje z wieloma polskimi i zagranicznymi instytucjami badawczymi (uczelnianymi i muzealnymi) na obu półkulach, a jego pracownicy są członkami licznych międzynarodowych organizacji, komisji i stowarzyszeń naukowych. W zależności od realizowanych zadań, także tych wynikających z grantów krajowych i zagranicznych, i ich problematyki prowadzą oni ożywioną współpracę naukową w zakresie etnologii/antropologii kultury z następującymi placówkami:

Współpraca naukowa ośrodka z placówkami krajowymi:

Katedry i Instytuty Uniwersyteckie:

  • Uniwersytet Warszawski:
    • Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales”
    • Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
    • Studium Europy Wschodniej
  • Uniwersytet Jagielloński
    • Instytut Antropologii Kulturowej
  • Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu
    • Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej
  • Uniwersytet Wrocławski
    • Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej
    • Instytut Studiów Międzynarodowych
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
    • Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
  • Uniwersytet Śląski (Katowice, Cieszyn)

Instytuty Polskiej Akademii Nauk:

  • Instytut Badań Literackich PAN
  • Instytut Slawistyki PAN
  • Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN

Muzea:

  • Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
  • Muzeum Azji i Pacyfiku (Warszawa)
  • Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
  • Muzeum Ziemi Kieleckiej
  • Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce
  • Muzeum Niepodległości (Warszawa)
  • Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Towarzystwa, Komitety Naukowe i in.:

  • Komitet Nauk Etnologicznych PAN (i jego sekcje)
  • Komitet Słowianoznawstwa PAN
  • Komitet Nauki i Techniki PAN (Komisja Syberyjska)
  • Instytut Polski w Berlinie
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Polskie Towarzystwo Etnologii Miasta

Współpraca ośrodka z placówkami zagranicznym:

  • Chiny
    • Instytut Etnologii i Antropologii Chińskiej Akademii Nauk Społecznych
  • Czechy
    • Czeska Akademia Nauk
      • Instytut Etnologii, Brno
    • Uniwersytet im. Karola w Pradze
      • Wydział Nauk Humanistycznych
  • Hiszpania
    • Universidad Complutense, Madrid
    • Departamento de Antropologia de America
  • Litwa
    • Litewska Akademia Nauk
      • Instytut Litewskiej Literatury i Folkloru, Wilno
      • Zakład Etnologii, Instytut Historii, Wilno
    • Uniwersytet Witolda Wielkiego, Kowno
      • Instytut Etnologii i Folklorystyki
  • Łotwa
    • Łotewska Akademia Nauk
    • Zakład Etnologii, Instytut Historii, Ryga
  • Mołdowa
    • Academia de Stiinte a Moldovei
    • Instytut Patrimoniului Cultural
  • Niemcy
    • Uniwersytet w Bambergu
  • Słowacja
    • Słowacka Akademia Nauk
    • Instytut Etnologii, Bratysława
  • Ukraina
    • Ukraińska Narodowa Akademia Nauk
    • Instytut Sztuki, Folkloru i Etnologii, Kijów
  • Węgry
    • Węgierska Akademia Nauk. Budapeszt
    • Instytut Etnologii, Pecs