Pracownicy Instytutu

Baraniecka- Olszewska Kamila, dr

Kontakt

Ilustracja kontaktu

Adiunkt

Adres:
Ośrodek Etnologii i Antropologii Współczesności Religijność i rytuał

Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Pobierz informację jako: Wizytówka

Dodatkowe informacje

Dodatkowe informacje:

Wykształcenie, stopnie i tytuł

 

  • Uniwersytet Warszawski, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej 2000-2005, specjalizacja: etnologia, tytuł pracy magisterskiej: Teatr, rytuał, performance? Fiesta Matki Boskiej Gromnicznej w Tócuaro, promotor: prof. Zofia Sokolewicz,
  • Uniwersytet Warszawski, Centrum Studiów Latynoamerykańskich 2003-2006, spacjalizacja: studia latynoamerykańskie, tutuł pracy magisterskiej: Teatr ewangelizacyjny w Nowej Hiszpanii w szesnastym wieku, promotor: prof. Adam Elbanowski,
  • Szkoła Nauk Społecznych IFiS PAN 2005-2010 (studia doktoranckie),
  • Uniwersytet Warszawski, Wydział Historyczny, 2011, doktorat obroniony z wyróżnieniem, tytuł pracy doktorskiej: Misteria Męki Pańskiej w Polsce jako performance. Studium współczesnej kultury religijnej, promotor: prof. Magdalena Zowczak.

 

Praca badawcza

 

Obszary zainteresowań zawodowych:

  • Antropologia religii, performance studies, antropologia przeszłości, rekonstrukcje historyczne

Bieżące projekty badawcze:

1) Wielozmysłowe imaginaria religijne w wybranych sanktuariach katolickich południowo-wschodniej Polski, nr 2013/11/B/HS3/01443

  • lata realizacji: od 2014 roku
  • funkcja w zespole projektowym: główny wykonawca
  • kierownik grantu: dr Magdalena Lubańska
  • jednostka realizująca projekt: IEiAK UW

Opis projektu: Cel projektu jest dwojaki. Z jednej strony, to przeprowadzenie badań etnograficznych w sanktuariach południowo-wschodniej Polski nad współczesną religijnością katolicką w jej wymiarze sensualnym oraz materialnym, z drugiej strony, to wypracowanie adekwatnego warsztatu metodologicznego pozwalającego jak najpełniej uchwycić podejmowaną problematykę. Cele te wynikają nie tylko z dostrzeżenia w tym konkretnym aspekcie religijności szczególnego potencjału badawczego, ale także z chęci zmierzenia się ze spuścizną intelektualną polskiej etnologii religii, która choć owe tematy podejmowała, często ujmowała je stereotypowo jako elementy „religijności ludowej” czy „religijności typu ludowego”. Chcemy, mimo iż krytycznie, kontynuować przedmiot zainteresowań rodzimej antropologii i w ten sposób też zaprezentować i ją, i przede wszystkim wyniki naszych badań, szerszemu – światowemu gronu badaczy. Zamysł ten zamierzamy zrealizować przez opisanie „ucieleśnionych imaginariów religijnych” (Csordas 1990) współczesnych katolickich pielgrzymów możliwych do zaobserwowania w sanktuariach południowo-wschodniej Polski (Leżajsk, Przeworsk, Kalwaria Pacławska).

Zakończone projekty badawcze:

1) Doświadczenie przeszłości. Antropologiczne studium reprezentacji historii w polskiej kulturze współczesnej, nr 2011/03/B/HS3/04686

  • lata realizacji: 2012-2015
  • kierownik grantu: Kamila Baraniecka-Olszewska
  • jednostka realizująca projekt: IAE PAN

opis projektu: Projekt skupiał się na etnograficznych badaniach terenowych nad rekonstrukcją historyczną w Polsce. Studia te objęły odtwórstwo epok od X do XX wieku, konkretnie do drugiej wojny światowej. Były one prowadzone podczas ponad czterdziestu zlotów, pikników, inscenizacji bitew, a także uroczystości państwowych na terenie całego kraju. Głównym celem projektu było uchwycenie istoty doświadczania przeszłości we współczesnej kulturze właśnie na przykładzie rekonstrukcji historycznej. Ponadto istotne było określenie, jak oddolna refleksja nad historią wpisana jest we wzajemną relację z innymi kulturowymi projekcjami przeszłości, np. pamięcią zbiorową, dziedzictwem kulturowym, polityką historyczną oraz jak elementy te wpływają na doświadczanie przeszłości w rekonstrukcji. Odtwórstwo historyczne okazało się polem walki o „autentyczną” wizję przeszłości, lecz autentyczność ta oceniana jest według kryteriów wewnętrznych dla tego środowiska. Ujawnia ona przede wszystkim indywidualny, jednostkowy wymiar uprawiania historii, podatny na zewnętrzną krytykę dostrzegającą w autentyczności kategorię uniwersalną, podczas gdy wizje historii ukazywane przez odtwórców takie nie są. Badania pokazały również, że hobby przez wiele osób krytykowane właśnie jako z gruntu nieautentyczne, a co więcej fałszywe, gdyż przeszłości jako takiej nie sposób odtworzyć, stworzyło własną strategię radzenie sobie z tym faktem, która pozwala na zbliżenie się do historii i doświadczenie jej. Odtwórcy na swój sposób dotykają przeszłości, a ta wraca do teraźniejszości i wciąż na nią oddziałuje skłaniając badaczy do ponownej refleksji nad linearnością czasu.

publikacje dotyczące projektu: K. Baraniecka-Olszewska, Re-enacting Historical Slavic Rites in Contemporary Poland: the Rękawka Fair in Cracow, “Anthropological Journal of European Cultures”, vol. 25, 2016, issues 1-2, s. 118-135; K. Baraniecka-Olszewska, Shifting Symbolic Boundaries: Re-enacting Nazi Troops in Contemporary Poland, [w:] eds. P. Hristov, A. Kassabova, E. Troeva, D. Demski, Contextualizing Changes: Migrations, Shifting Borders and New Identities in Eastern Europe, Institute of Ethnology and Folklore Studies with Ethnographic Museum BAS, Institute of Archaeology and Ethnology PAS, Sofia 2015, pp. 62-71; K. Baraniecka-Olszewska, Naprzód do przeszłości! Rekonstrukcje historyczne między historią a teraźniejszością, “Etnografia Polska”, t. 59, 2015, s. 87-95; K. Baraniecka-Olszewska, Dziedzictwo dobrze zaprojektowane. Współczesne rekonstrukcje historyczne, [w:] red. J. Adamowski, K. Smyk, Niematerialne dziedzictwo kulturowe: zakresy - identyfikacja – zagrożenia, Wydawnictwa UMCS, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Lublin-Warszawa 2015, s. 119-129.

2) Misteria Męki Pańskiej w Polsce. Studium współczesnej kultury religijnej nr N N109 224536

  • lata realizacji: 2009-2011
  • funkcja w zespole projektowym: wykonawca grantu promotorskiego
  • jednostka realizująca projekt: IEiAK UW
  • kierownik projektu; prof. Magdalena Zowczak

opis projektu; Projekt dotyczył badań terenowych nad współczesnymi misteriami męki Pańskiej w Polsce. Badania objęły między innymi przedstawienia wielkanocne w Bydgoszczy, Wejherowie, Inowrocławiu. Celem studiów było też pokazanie możliwości interpretacyjnych antropologicznej teorii performance w badaniach nad religijnością katolicką.

publikacje dotyczące projektu; K. Baraniecka-Olszewska, Ukrzyżowani. Współczesne misteria męki Pańskiej w Polsce, Seria Monografie FNP, Wydawnictwo UMK, Toruń 2013, ss. 317; K. Baraniecka-Olszewska, The role of the religious crowd in the mass Catholic events: the Passion play and Nativity play in Warsaw, “Anthropological Notebooks”, vol. 20, no. 2, 2014, s. 27-43; K. Baraniecka-Olszewska, Golgotha on City Peripheries. The Passion Play in Bydgoszcz Fordon, „Folklore: Electronic Journal of Folklore”, t. 56, 2014, s. 76-96.; K. Baraniecka-Olszewska, Krzyżować czy nie? Misterium męki Pańskiej w Oberammergau jako przedmiot sporów religijnych, „Etnografia Polska”, t. 57, 2013, s. 23-40; Baraniecka-Olszewska, K. 2011. Via crucis, via religiosa. Doświadczenie drogi w kształtowaniu tożsamości religijnej. W Droga w języku i kulturze. Analizy antropologiczne, J. Adamowski i K. Smyk (red.), 201-208. Lublin. ; Baraniecka-Olszewska, K. 2010. Męka Pańska symbolicznie czy dosłownie? Dwa typy współczesnej wrażliwości religijnej. W Antropolog wobec współczesności, A. Malewska-Szałygin i M. Radkowska-Walkowicz (red.), 350-365. Warszawa. ; Baraniecka-Olszewska, K. 2010, Miracular Sensitivity in the Age of Popular Culture: Do We Still Expect Miracles? Observations on the Passion Plays/Wrażliwość mirakularna w dobie kultury popularnej: czy wciąż oczekujemy cudów? Kika uwag o misteriach Męki Pańskiej. Etnografia Nowa 2:159-168. ; Baraniecka-Olszewska, K. 2009. Jak przedstawić Mękę Pańską – krótki przegląd wybranych współczesnych misteriów wielkanocnych. Quaestiones Selectae 24:66-78. ; Baraniecka, K. 2008. Misteria Męki Pańskiej od kuchni. Dowcip w opowieściach o przedstawieniach wielkanocnych. Lud 92:87-200. ; Baraniecka-Olszewska, K. 2007. How to present the Passion of Christ? Popular culture as a source of inspiration for Easter Passion Plays. Ethnologia Polona 28:47-60.

 Praktyka terenowa:

  • 0d 2014 roku badania terenowe nad imaginariami religijnymi w sanktuariach w południowo-wschodniej Polsce;
  • 2012-2015 etnotgraficzne badania terenowe nad doświadczaniem przeszłości w rekonstrukcji historycznej (Polska i porównawczo Wielka Brytania);
  • 2011-2013 etnograficzne badania terenowe nad reprezentacjami przeszłości w kulturze współczesnej; koordynacja grupy badawczej złożonej ze studentów IEiAK UW;
  • 2010 etnograficzne badania terenowe nad misterium Męki Pańskiej w Oberammergau, w Bawarii;
  • 2006-2010 etnograficzne badania terenowe nad misteriami wielkanocnymi w Polsce jako przejawem współczesnej religijności (Poznań 2006, Zawoja Przysłop 2006, Kalwaria Pacławska 2007, Miejsce Piastowe 2008, Bydgoszcz 2008, 2009, 2010, Inowrocław 2009, Wejherowo 2009);
  • 2006-2007 etnograficzne badania terenowe nad współczesną religijnością na Kurpiowszczyźnie; koordynacja grupy badawczej złożonej ze studentów IEiAK UW
  • 2002-2004 etnograficzne badania terenowe nad religijnością w stanie Michoacán w Meksyku;
  • 2001-2003 etnograficzne badania terenowe nad inwariantami kultury lokalnej Polaków na Wileńszczyźnie; badania studenckie podczas studiów w IEiAK UW

Kariera zawodowa 

Instytut Archeologii i Etnologii PAN

  • 2007-2011 asystent,
  • od 2011 adiunkt

Bibliografia

Monografie:

  • 2013

K. Baraniecka-Olszewska, Ukrzyżowani. Współczesne misteria męki Pańskiej w Polsce, Seria Monografie FNP, Wydawnictwo UMK, Toruń 2013, ss. 317.

  • 2007

K. Baraniecka, Teatr ewangelizacyjny w Nowej Hiszpanii w szesnastym wieku, Wydawnictwa CESLA UW, Warszawa 2007, ss. 80.


Książki redagowane:

  • 2015

War Matters. Constructing Images of the Other (1930’s to 1950s), eds. Dagnosław Demski, Liisi Laineste, Kamila Baraniecka-Olszewska, L’Harmattan, Budapest, 2015, ss. 463.

  • 2013

Competing Eye. Visual Encounters with Alterity, red. Dagnosław Demski, Ildiko Sz. Kristof, K. Baraniecka-Olszewska, L’Harmattan, Budapest, 2013, ss. 546.

  • 2010

Images of the Other in Ethnic Caricatures of Central and Eastern Europe, red. Dagnosław Demski, Kamila Baraniecka-Olszewska, IAE PAN, Warszawa 2010, ss. 404.


Artykuły w czasopismach:

  • 2016

K. Baraniecka-Olszewska, Re-enacting Historical Slavic Rites in Contemporary Poland: the Rękawka Fair in Cracow, “Anthropological Journal of European Cultures”, vol. 25, 2016, issues 1-2, s. 118-135.

  • 2015

K. Baraniecka-Olszewska, Naprzód do przeszłości! Rekonstrukcje historyczne między historią a teraźniejszością, “Etnografia Polska”, t. 59, 2015, s. 87-95.

  • 2014

K. Baraniecka-Olszewska, The role of the religious crowd in the mass Catholic events: the Passion play and Nativity play in Warsaw, “Anthropological Notebooks”, vol. 20, no. 2, 2014, s. 27-43.

K. Baraniecka-Olszewska, Golgotha on City Peripheries. The Passion Play in Bydgoszcz Fordon, „Folklore: Electronic Journal of Folklore”, t. 56, 2014, s. 76-96.

  • 2013

K. Baraniecka-Olszewska, Krzyżować czy nie? Misterium męki Pańskiej w Oberammergau jako przedmiot sporów religijnych, „Etnografia Polska”, t. 57, 2013, s. 23-40.

K. Baraniecka-Olszewska, An uneasy partnership. On the relationship between ethnology and history, “Ethnologia Polona” 33-34, 2012-2013, s. 7-19.

  • 2010

K. Baraniecka-Olszewska, Miracular Sensitivity in the Age of Popular Culture: Do We Still Expect Miracles? Observations on the Passion Plays/Wrażliwość mirakularna w dobie kultury popularnej: czy wciąż oczekujemy cudów? Kika uwag o misteriach Męki Pańskiej, „Etnografia Nowa”, t. 2, 2010, s. 159-168.

  • 2009

K. Baraniecka-Olszewska, Jak przedstawić Mękę Pańską – krótki przegląd wybranych współczesnych misteriów wielkanocnych, „Quaestiones Selectae”, r. XVI, nr 24, 2009, s. 66-78.

K. Baraniecka-Olszewska, Współczesna religijność na Kurpiach, „Etnografia Polska”, t. LIII, nr 1-2, 2009, s. 147-156.

K. Baraniecka-Olszewska, Two genders, two varieties of prestige. Fulfilling cargo as a way of gaining esteem, “Ethnologia Polona”, t. 29-30, 2008-2009, s. 49-58.

  • 2008

K. Baraniecka, Misteria Męki Pańskiej od kuchni. Dowcip w opowieściach o przedstawieniach wielkanocnych, „Lud”, t. XCII, 2008, s. 187-200.

K. Baraniecka, Communitas a intencje pątników – typy uczestnictwa w pielgrzymce. Wielki Odpust Kalwaryjski Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kalwarii Pacławskiej, „Etnografia Polska”, t. LII, z. 1-2, 2008, s. 137-154.
Wersja anglojęzyczna: Communitas vs. Pilgrim’s Intentions – Types of Participation in Pilgrimage. Great feast of Assumption of Virgin Mary in Kalwaria Pacławska, http://www.etnografiapolska.pl/images/volume/52/Baraniecka_EN.pdf

  • 2007

K. Baraniecka-Olszewska, How to present the Passion of Christ? Popular culture as a source of inspiration for Easter Passion Plays, „Ethnologia Polona”, t. 28, 2007, s. 47-60.

  • 2006

K. Baraniecka, Wieloznaczność systemów cargos w Meksyku, „Ameryka Łacińska”, rok XIV, nr 3-4, 2006, s. 119-126.

  • 2005

K. Baraniecka, Fiesta prywatna, „Ameryka Łacińska”, rok XIII, Suplement, 2005, s. 61-67.


Artykuły w pracach zbiorowych:

  • 2016

K. Baraniecka-Olszewska, “I Wanted to Play Judas.” Performativity as an Element of Personal Religiosity, [w:] eds. C. Saraiva, P. J. Margry, L. Obadia, K. Povedák, J. Mapril, Experiencing Religion. New Approaches to Personal Religiosity, Lit Verlag, Zürich 2016, s. 13-29.

  • 2015

K. Baraniecka-Olszewska, Dziedzictwo dobrze zaprojektowane. Współczesne rekonstrukcje historyczne, [w:] red. J. Adamowski, K. Smyk, Niematerialne dziedzictwo kulturowe: zakresy - identyfikacja – zagrożenia, Wydawnictwa UMCS, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Lublin-Warszawa 2015, s. 119-129.

K. Baraniecka-Olszewska, Shifting Symbolic Boundaries: Re-enacting Nazi Troops in Contemporary Poland, [w:] eds. P. Hristov, A. Kassabova, E. Troeva, D. Demski, Contextualizing Changes: Migrations, Shifting Borders and New Identities in Eastern Europe, Institute of Ethnology and Folklore Studies with Ethnographic Museum BAS, Institute of Archeology and Ethnology PAS, Sofia 2015, pp. 62-71.

D. Demski, L. Laineste, K. Baraniecka-Olszewska, Representations of the Other in the Time of War: Doesd War Matter?, [w:] eds D. Demski, L. Laineste, K. Baraniecka-Olszewska, War Matters. Constructing Images of the Other (1930s to 1950s), L’Harmattan, Budapest 2015, s. 11-23.

K. Baraniecka-Olszewska, Performing the New Enemy: Images from the Cold War in the Communist Polish Newspaper Trybuna Robotnicza, [w:] eds D. Demski, L. Laineste, K. Baraniecka-Olszewska, War Matters. Constructing Images of the Other (1930s to 1950s), L’Harmattan, Budapest 2015, s. 274-293.

  • 2014

K. Baraniecka-Olszewska, The Third Twin: a Post-Mortem Image of Polish President Lech Kaczyński. On the Performative power of Mourning, [w:] red. I. Povedák, Heroes and Celebrities in Central and Eastern Europe, Department of Ethnology and Cultural Anthropology, Szeged 2014, s. 137-152.

  • 2013

K. Baraniecka-Olszewska, Jak to na wojence ładnie – o przedstawianiu nieprzedstawialnego w rekonstrukcjach historycznych, [w:] red. K. Waszczyńska, Ł. Smyrski, Etnograficzne wędrówki po obszarach antropologii, Warszawa 2013, 411-425.

K. Baraniecka-Olszewska, Jak to drzewiej bywało... O pojęciu historyczności w rekonstrukcji historycznej, [w:] red. M. Łoboz, T. Brzyski, Zawstydzona mądrość, Wrocław 2013, s. 271-290.

  • 2011

K. Baraniecka-Olszewska, Via crucis, via religiosa. Doświadczenie drogi w kształtowaniu tożsamości religijnej, [w:] red. J. Adamowski, K. Smyk, Droga w języku i kulturze. Analizy antropologiczne, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2011, s. 201- 208.

  • 2010

K. Baraniecka-Olszewska, Męka Pańska symbolicznie czy dosłownie? Dwa typy współczesnej wrażliwości religijnej, [w:] red. A. Malewska-Szałygin, M. Radkowska-Walkowicz, Antropolog wobec współczesności, IEAK UW, Warszawa 2010, s. 350-365.

K. Baraniecka-Olszewska, D. Demski, Introduction. Encountering Images of the Other, [w:] red. D. Demski, K. Baraniecka-Olszewska, Images of the Other in Ethnic Caricatures of Central and Eastern Europe, IAE PAN, Warszawa 2010, s. 11-25.

  • 2009

K. Baraniecka-Olszewska, Franciszkański teatr ewangelizacyjny w szesnastowiecznej Nowej Hiszpanii, [w:] red. F. M. Rosiński, Observare Evangelium. Wrocławska Księga Jubileuszu 800-lecia Zakonu Braci Mniejszych, 2009, s. 443-456.

  • 2007

K. Baraniecka, Wprowadzenie [w:] B. de Sahagún Rzecz z dziejów Nowej Hiszpanii. Księgi I, II, III, Wydawnictwo Derewiecki, Kęty 2007, s. 5-28.

  • 2005

K. Baraniecka, „Nie tak jak wszyscy”. Postrzeganie osoby odmiennej w okolicach Dziewieniszek, [w:] red. Ł. Smyrski, Etnografia lokalnych znaczeń. Monografia społeczności lokalnej okolic Dziewieniszek, Warszawa 2005, s. 149-167.

  • 2003

K. Baraniecka, Kto stoi za maską diabła? O maskach ceremonialnych z Tócuaro [w:] K. Baraniecka, A. Hummel, A. Wądołowska, Mix Mex. Zapiski Antropologiczne z Meksyku, Kęty, 2003, s. 44-53.

K. Baraniecka, Rebozo – rzecz piękna czy użyteczna?, tamże, s. 54-64.

K. Baraniecka, ¿Cómo conseguir un novio en Michoacán? (Jak zdobyć narzeczonego w Michoacán?) O istocie posiadania novio na przykładzie Tócuaro, tamże, s. 78-96.

K. Baraniecka, The Ceremonial Mascarades of Tócuaro: Who Stands behind the Devil’s Mask?, tamże, s. 157-166.


Recenzje:

  • 2013

K. Baraniecka-Olszewska, The magical Rhodopes. Some observations on the book Synkretyzm a podziały religijne w bułgarskich Rodopach by Magdalena Lubańska, „Ethnologia Polona” 33-34, 2012-2013, s. 261-266.


Tłumaczenia:

  • 2007

K. Baraniecka, M. Olszewski (przekład), Religia Nuerów, E. E. Evans-Pritchard, Wydawnictwo Derewiecki, Kęty 2007, ss. 379.

K. Baraniecka, M. Leszczyńska (przekład), Rzecz z Dziejów Nowej Hiszpanii. Księgi I, II, III Bernardino de Sahagún, Wydawnictwo Derewiecki, Kęty 2007, ss. 299.

Home Instytut Pracownicy Baraniecka- Olszewska Kamila, dr