Pracownicy Instytutu

Janeczek Andrzej , dr hab. prof. IAE PAN

Kontakt

Ilustracja kontaktu

Kierownik Ośrodka

Adres:
Ośrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych

Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Telefon: 22 620 28 81

Pobierz informację jako: Wizytówka

Dodatkowe informacje

Dodatkowe informacje:

Wykształcenie, stopnie i tytuł

  • studia na Uniwersytecie Warszawskim, 1973-1977,  specjalizacja: historia średniowieczna, tytuł pracy magisterskiej: „Ekspansja polska w ziemi lwowskiej w XIV-XVI w.”, promotor: prof. dr hab. Benedykt Zientara
  • doktorat, 1989, „Osadnictwo pogranicza polsko-ruskiego. Województwo bełskie od schyłku XIV do początku XVII w.”
  • habilitacja, 2007, „Album civium Leopoliensium. Rejestry przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie 1388-1783”, Poznań-Warszawa 2005

Języki obce

  • język angielski
  • język niemiecki - w stopniu podstawowym
  • język rosyjski, ukraiński - w stopniu podstawowym
  • łacina - w piśmie

 

Praca badawcza

 

Obszary zainteresowań zawodowych:

  • epoka i obszar geograficzny: późne średniowiecze i początki czasów nowożytnych, Europa Środkowowschodnia, w tym Ruś Czerwona
  • zagadnienia: osadnictwo, dzieje miast, historia społeczno-gospodarcza, etniczność, pogranicza kulturowe, geografia historyczna

Zakończone projekty badawcze:

1) Grant badawczy KBN: „Album civium Leopoliensium. Rejestry przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie 1388-1783”

  • 1998-2001
  • kierownik: Andrzej Janeczek
  • Przedmiotem projektu była edycja krytyczna rejestrów przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie (1388-1787) zachowanych w Centralnym Państwowym Archiwum Historycznym Ukrainy we Lwowie.

2) Grant wydawniczy KBN, realizowany poprzez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk:
na wydanie książki „Album civium Leopoliensium. Rejestry przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie 1388-1783”

  • 2004
  • publikacja: Poznań-Warszawa 2005

3) Projekt Badawczy Zamawiany MNiSW koordynowany przez IBL PAN: „Polskie dziedzictwo kulturowe w zjednoczonej Europie”

  • 2003-2006
  • wykonawca w grupie tematycznej „Pogranicza kulturowe i etniczne w procesach integracji europejskiej”, zadanie „Miasta Rusi Czerwonej : pogranicza na pograniczu. Przestrzenna organizacja zróżnicowania etnicznego, religijnego i kulturowego w późnym średniowieczu i początkach czasów nowożytnych”.

4) Grant MNiSW: „Kultura religijna na ziemiach polskich w średniowieczu”

  • 2007
  • kierownik: Halina Manikowska
  • funkcja w zespole projektowym; współwykonawca
  • Przygotowane zostało studium „Ormianie  i Żydzi - gminy religijno-prawne w Polsce późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej”. Jego przedmiotem jest analiza sytuacji tych dwóch grup etnicznych w złożonych kulturowo i religijnie, heterogenicznych społecznościach miejskich Rusi Czerwonej. Rozpatrzone zostały warunki kohabitacji, wytwarzające się między dwoma biegunami: głębokim zróżnicowaniem a jednolitością ustroju prawa magdeburskiego.
  • Publikacja: Animarum cultura. Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, t. 1: Struktury kościelno-publiczne,  H. Manikowska, W. Brojer (eds). Warszawa 2008.

5) Grant Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, program Exterius: „Digitalizacja mapy topograficznej Galicji (1779-1783) z Archiwum Wojennego w Wiedniu”

  •  2009-2011
  • kierownik: Andrzej Janeczek    
  • Przedmiotem projektu była digitalizacja rękopiśmiennej, wieloarkuszowej mapy Galicji z lat 1779–1783, przechowywanej w Kriegsarchiv w Wiedniu. To wartościowe źródło o dużym a dotąd słabo wykorzystanym potencjale poznawczym dla wielu dyscyplin. Efektem projektu jest zdigitalizowany zasób map z serii arkuszy 202-413. Dodatkowo została przygotowana aplikacja komputerowa zawierająca ten zasób wyposażona w narzędzia edycji i wstęp źródłoznawczy.
  • link do projektu: http://www.iaepan.edu.pl/galicja/index.html

Obecnie realizowane projekty badawcze:

1) Grant MNiSW, NCN: „Rękopiśmienna mapa topograficzna Królestwa Galicji i Lodomerii (tzw. mapa Miega) - odczytanie i tłumaczenie opisów do arkuszy map 202-312; przygotowanie edycji krytycznej jednego tomu z 15-20 arkuszami, opisami i indeksami”

  • 2011-2014
  • kierownik: Andrzej Janeczek
  • Celem projektu jest przygotowanie edycji krytycznej wieloarkuszowej mapy Galicji z lat 1779-1783 oraz towarzyszących jej opisów wojskowo-krajoznawczych
  • Publikacja wstępna: W. Bukowski, B. Dybaś, A. Janeczek, Z. Noga, Edycja rękopiśmiennej mapy topograficznej Galicji z lat 1775-1783 (tzw. mapy Miega) z Archiwum Wojennego w Wiedniu,”Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. LIX, 2011, nr 1, s. 101-105, wklejka.

Praktyka archiwalna i dłuższe wyjazdy studyjne

  • Kwerendy źródłowe, w tym archiwalne, zarówno w obrębie zwartych zespołów w archiwach polskich, państwowych i kościelnych (AGAD, Lublin, Przemyśl, Kraków, Lubaczów) i ukraińskich (Lwów, Kijów), jak i kolekcji rękopiśmiennych w bibliotekach Warszawy, Wrocławia, Krakowa, Lublina, Kórnika, Lwowa i Kijowa. Szczególnie ważne były poszukiwania w zbiorach lwowskich, prowadzone podczas wielomiesięcznych pobytów w latach 1980-1983 i poszerzane jeszcze wielokrotnie na potrzeby kolejnych prac (dłuższe kwerendy w latach 1990, 1995, 2000, 2002). Kwerendami objęto również zbiory Wiednia (Haus-, Hof- und Staatsarchiv, Finanzarchiv, Hofkammerarchiv, a zwłaszcza Kriegsarchiv, także manuskrypty Nationalbibliothek) w latach 1992, 1998, 2002, 2003 i następnych. Prowadzone także sondażowe poszukiwania źródłowe w Archiwum m. Pragi, Národnej Knihovnie České republiky oraz w Archiwum Narodowym w Budapeszcie.
  • Dłuższe  pobyty studialne w Instytucie Herdera w Marburgu (2003), w Instytucie Historycznym Maxa Plancka w Getyndze (2004) i na Uniwersytecie w Cambridge (2006, 2007). Wykorzystywane zbiory British Library oraz Instytutu Warburga w Londynie. Udział w międzynarodowych programach badawczych prowadzonych na Uniwersytecie w Konstancji, w London School of Economics and Political Sciences, w Institut für Realienkunde w Krems oraz na Uniwersytecie w Utrechcie.

Kariera zawodowa 

  • Instytut Historii Kultury Materialnej PAN, następnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN
    • asystent od 1979, adiunkt od 1989
    • docent 2007-2010
    • prof. nadzw. od 2010
    • zastępca dyrektora Instytutu, cztery kadencje w latach 1993-2007
    • kierownik Zakładu Historii Kultury Materialnej, kadencja 2008-2011
    • kierownik Ośrodka Historii Kultury Materialnej, kadencja od 2012

Stypendia:

  • stypendia prof. Karoliny Lanckorońskiej (1991), Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (2004, 2006, 2007, 2008), Instytutu Herdera w Marburgu (2003), British Academy (2006), Uniwersytetu w Konstancji (2001, 2002).

Działalność redakcyjna i edytorska:

  • redaktor książki (wraz z Th. Wünschem) “On the frontier of Latin Europe. Integration and segregation in Red Ruthenia, 1350-1600 (An der Grenze des lateinisches Europa. Integration und Segregation in Rotrueßen, 1350–1600)”, Warsaw 2004, ss. 242;
  • redaktor serii “Collectio archaeologica, historica et ethnologica”:
    • L. Leciejewicz, „Opera selecta. Z dziejów kultury średniowiecznej Polski i Europy”, Collectio archaeologica, historica et ethnologica, vol. I, Wrocław 2006, ss. 429.
    • E. Dąbrowska, „Groby, relikwie i insygnia. Studia z dziejów mentalności średniowiecznej”, Collectio archaeologica, historica et ethnologica, vol. II, Warszawa 2008, ss. 377.
    • W. Łosiński, „Pomorze Zachodnie we wczesnym średniowieczu. Studia archeologiczne”, Collectio archaeologica, historica et ethnologica, vol. III, Poznań 2008,  ss. 234.
    • T. Dunin-Wąsowicz, „Drogami średniowiecznej Polski. Studia z dziejów osadnictwa i kultury”, Collectio archaeologica, historica et ethnologica, vol. IV, Warszawa  2011 , ss. 444.
    • T. Poklewski-Koziełł, „Studia o zamkach średniowiecznych”. Collectio archaeologica, historica et ethnologica, vol. V, Warszawa  2012 , ss. 248.
  • redaktor tomu "Quaestiones Medii Aevi Novae", XVI, 2011, “Frontiers and Borderlands in Medieval Europe”  
  • członek Komitetu Redakcyjnego „Kwartalnika Historii Kultury Materialnej” od 1988
  • członek Komitetu Redakcyjnego “The Central European Journal of Social Sciences and Humanities” od 2004
  • członek Komitetu Redakcyjnego “Studia Geohistorica” od 2012

 Członkostwo w stowarzyszeniach, komitetach i organizacjach  naukowych

  • Stały Komitet Mediewistów Polskich, od 2002
  • Komisja Studiów Słowiańskich Komitetu Nauk Historycznych PAN, od 2008
  • Komisja Historii Miast Komitetu Nauk Historycznych PAN, 1994-2002, następnie od 2012
  • Rada Naukowa IAE w kadencji 1993-1995, następnie od 2007

Organizacja i popularyzacja nauki:

  • Uczestnictwo w kilkudziesięciu konferencjach krajowych i międzynarodowych (w tym Konstanzer Arbeitskreis für mittelalterliche Geschichte na Reichenau w 2000 r., Kongresy Historii Gospodarczej, m. in. w Mediolanie w 1994 r., International Medieval Congress, Anglo American Conference of Historians organizowany przez Institute of Historical Research, Kongresy Mediewistów Polskich).

Prace projektowe:

  • aplikacja komputerowa - edycja elektroniczna źródeł historycznych „Album civium Leopoliensium. Rejestry przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie 1388-1783”, wersja instalacyjna na CD-ROM dystrybuowanym wraz z książką.
  • aplikacja komputerowa - „Mapa topograficzna Galicji (1779-1783) z Archiwum Wojennego w Wiedniu” – zdigitalizowany materiał archiwalny, zaopatrzony w narzędzia edycyjne (skorowidze aktywne) oraz wstęp źródłoznawczy, prezentujący mapę Galicji pośród innych zdjęć wojskowych epoki józefińskiej, wersja na DVD.

Bibliografia

Książki:

  • 1991

Osadnictwo pogranicza polsko-ruskiego. Województwo bełskie od schyłku XIV do początku XVII w. 1 ed., ss. 388 + 23 mapy. Wrocław. 1993. 2 ed., ss. 388 + zeszyt map. Warszawa.

  • 2005

Album civium Leopoliensium. Rejestry przyjęć do prawa miejskiego we Lwowie 1388-1783. t. I: ss. LXIV + 450, t. II: ss. 294, CD-ROM, Wydawnictwa Źródłowe Komisji Historycznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Poznań-Warszawa.

Artykuły:

  • 1978

Polska ekspansja osadnicza w ziemi lwowskiej w XIV-XVI wieku. Przegląd Historyczny LXIX (4):597-622.

  • 1982

Osadnictwo województwa bełskiego XIV-XVI w. w źródłach i historiografii Rusi Czerwonej. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej XXX (1):67-81.

  • 1984

Exceptis schismaticis. Upośledzenie Rusinów w przywilejach prawa niemieckiego Władysława Jagiełły. Przegląd Historyczny LXXV (3):527-542.

  • 1985

Podhoraj - zaginiony gród pogranicza polsko-ruskiego. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej XXXIII (1-2):3-28.

  • 1990

Transmission of rural model: West Ruthenian village in the late Middle Ages under Polish influence. In Structures et dynamique des exploitations agricoles : propriété, emploi, investissement, crédit, marchés, M. Aymard, J. Kahk, G. Postel-Vinay, R. Sutch (eds), 209-213. Paris.

Structures de la propriété agricole et tendances aux changement en Pologne aux XVe-XVIIIe siècles. Travaux en cours. In Structures and dynamics of agricultural exploitations: ownership, occupation, investment, credit, markets, E. Aerts, M. Aymard, J. Kahk, G. Postel-Vinay, R. Sutch (eds), 86-92. Leuven (z: D. Główka, A. Pośpiech, H. Samsonowicz, J. Wiesiołowski).

  • 1991

Rejestr poboru łanowego województwa bełskiego z 1472 r. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej XXXIX (1):27-55 (z: A. Swieżawski).

  • 1993

System grodowo-terytorialny Rusi halickiej w źródłach późnego średniowiecza. In Lokalne ośrodki władzy państwowej w XI-XII wieku w Europie Środkowo-Wschodniej, S. Moździoch (ed.), 143-157. Wrocław.

Terytoria i grody Rusi Halickiej w świetle źródeł późnośredniowiecznych. In Halyc’ko-volyns’ka deržava: peredumovy vynyknennja, istorija, kul’tura, tradyciï, 105-108. L’viv.

1993-1994. Studia nad początkami Lwowa. Bilans osiągnięć i potrzeb badawczych. Rocznik Lwowski [III]:7-36.

  • 1994

Ruś Czerwona XIV-XV w.  jako pole przemian osadniczych. In Druhyj mižnarodnyj kongres ukraïnistiv. Dopovidi i povidomlennja. Istorija, Častyna I, 31-34. L'viv.

Settlement of Polish-Ruthenian borderland. County of Bełz from the late fourteenth century to the beginnings of the seventeenth century. In Recent doctoral research in economic history. Proceedings. Eleventh International Economic History Congress, 19-27. Milan.

  • 1995

Miasta Rusi Czerwonej w nurcie modernizacji. Kontekst reform XIV-XVI w. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej XLIII (1):55-66.

  • 1996

Ciągłość w dobie zmian. Lubaczów jako środek zarządu terytorialnego w średniowieczu. Rocznik Lubaczowski VI:20-31.

Granice a procesy osadnicze : średniowieczna Ruś Halicka w polu interferencji. In Początki sąsiedztwa. Pogranicze etniczne polsko-rusko-słowackie w średniowieczu, M. Parczewski (ed.), 291-299. Rzeszów.

  • 1997

Nie tylko garnkami sławny. Potylicz w średniowieczu. Archaeologia Historica Polona 5:51-68.

Przywilej lokacji miasta Cieszanowa z 1590 roku. Cieszanów.

  • 1999

Ulice etniczne w miastach Rusi Czerwonej w XIV-XVI wieku. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej XLVII (1-2):131-147.

  • 2000

Między sobą. Polacy i Rusini na wspólnym pograniczu w XIV-XV w. In Między sobą. Szkice historyczne polsko-ukraińskie, T. Chynczewska-Hennel, N. Jakowenko (eds), 37-55. Lublin.

  • 2001

Franciszek Bujak - historyk w nurcie życia. In Franciszek Bujak, Studia nad osadnictwem Małopolski, 207-233. Poznań.

Town and country in the Polish Commonwealth, 1350-1650. In Town and country in Europe, 1300-1800, S. R. Epstein (ed.), 156-175. Cambridge

  • 2002

Ile razy Przemyśl lokowano? Z zagadnień formowania gminy miejskiej na Rusi Halickiej w XIII-XIV wieku. In Inter Orientem et Occidentem. Studia z dziejów Europy Środkowowschodniej ofiarowane Profesorowi Janowi Tyszkiewiczowi w czterdziestolecie pracy naukowej, T. Wasilewski (ed.), 103-115. Warszawa.

New authority, new property, new nobility. The foundation of noble estates in Red Ruthenia during the fourteenth and fifteenth centuries. Quaestiones Medii Aevi Novae VII:77-125.

Ząb kniazia Lwa. W kwestii wiarygodności przemyskiego przywileju wójtowskiego. In Civitas  et  villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie Środkowej, C. Buśko, J. Klápště, L. Leciejewicz, S. Moździoch (eds), 177-189. Wrocław-Praha.

  • 2003

Ethnische Gruppenbildungen im spätmittelalterlichen Polen. In Das Reich und Polen. Parallellen, Interraktionen und Formen der Akkulturation im hohen und späten Mittelalter, Vorträge und Forschungen, Bd. LIX,  Th. Wünsch, A. Patschowsky (eds), 401-446. Ostfildern.

  • 2004

Ethnicity, religious disparity and the formation of the multicultural society of Red Ruthenia in the late Middle Ages. In On the frontier of Latin Europe. Integration and segregation in Red Ruthenia, 1350-1600, Th. Wünsch, A. Janeczek (eds), 15-45. Warsaw.

  • 2006

Civitas nova prope castrum. Lubaczów po lokacji Władysława Opolczyka (1376). In O rzeczach minionych. Scripta rerum historicarum Annae Rutkowska-Płachcińska oblata, Studia i Materiały z Historii Kultury Materialnej, t. LXXI, M. Młynarska-Kaletynowa, J. Kruppé  (eds), 99-122. Warszawa.

Faktorie, powiaty i dwory. Trzy sfery miejskiego ruchu lokacyjnego na Rusi Czerwonej (XIII-XV wiek). In Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej, Acta Universitatis Wratislaviensis, 2985, C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz (eds), 421-445. Wrocław.

Kolonisationsströmungen im polnisch-reußischen Grenzgebiet von der Mitte des 14. bis zum 16. Jahrhundert. In Wanderungen und Kulturaustausch im östlichen Mitteleuropa. Forschungen zum ausgehenden Mittelalter und zur jüngeren Neuzeit, Völker, Staaten und Kulturen in Ostmitteleuropa, Bd. 1, H.-W. Rautenberg (ed.), 29-58. München.

  • 2008

Żydzi i Ormianie - dwie gminy religijno-prawne w krajobrazie etnicznym późnośredniowiecznej Polski. In Animarum cultura. Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, t. 1: Struktury kościelno-publiczne,  H. Manikowska, W. Brojer (eds), 271-298. Warszawa.

  • 2009

Migracje szlachty polskiej na Ruś - w poszukiwaniu awansu społecznego i majątkowego (XIV-XV w.). In Człowiek w średniowieczu. Między biologią a historią, A. Szymczakowa (ed.), 149-167. Łódź.

  • 2010

Tłumacz lwowski. Z zagadnień komunikacji językowej w wieloetnicznym mieście późnego średniowiecza. In Gospodarka, społeczeństwo, kultura w dziejach nowożytnych. Studia ofiarowane Pani Profesor Marii Boguckiej, A. Karpiński, E. Opaliński, T. Wiślicz (eds), 203-222. Warszawa

Udział szlachty w kolonizacji Rusi Koronnej: migracje rodów i ich nowa własność (XIV-XV w.). Próba ujęcia syntetycznego. In Rody na Śląsku, Rusi Czerwonej i w Małopolsce: średniowiecze i czasy nowożytne. Stan badań, metodologia, nowe ustalenia, W. Zawitkowska, A. Pobóg-Lenartowicz (eds), 59-91. Rzeszów.

  • 2011

Die Modernisierung der Städte Rutheniens. Die Reformen des 14. - 16. Jahrhunderts. In Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen, Städteforschung A/81, E. Mühle (ed.), 355-371. Köln.

Wie oft wurde Przemyśl gegründet? Zur Genese städtischer Gemeinden in der Haličer Rus’ im 13. - 14. Jahrhundert. In Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen, Städteforschung A/81, E. Mühle (ed.), 339-354. Köln.

Registers of new burghers of Lviv (Lemberg), 1388-1783. Concept of the digital edition. In Quellen kirchlicher Provenienz. Neue Editionsvorhaben und aktuelle EDV-Projekte, H. Flachenecker, J. Tandecki, K. Kopiński (eds), 333-346. Toruń.

Spis urzędników, książka zażaleń. Z powodu pracy Myrona Kaprala, Urzędnicy miasta Lwowa w XIII-XVIII w., Spisy urzędników miejskich z obszaru dawnej Rzeczypospolitej, Śląska i Pomorza Zachodniego, t. VII: Ziemie ruskie, z. 1: Lwów, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008. Studia Źródłoznawcze 49:177-186.

Zróżnicowanie etniczne wobec integracji państwowej i stanowej w późnośredniowiecznej Polsce In Historia społeczna późnego średniowiecza. Nowe badania, S. Gawlas (ed.), 359-385. Warszawa.

Edycja rękopiśmiennej mapy topograficznej Galicji z lat 1775–1783 (tzw. mapy Miega) z Archiwum Wojennego w Wiedniu. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej LIX (1):101-105 (z: W. Bukowski, B. Dybaś, Z. Noga).

Frontiers and Borderlands in Medieval Europe. Introductory Remarks. Quaestiones Medii Aevi Novae 15: 5-14.

Towns on the Frontier - the Frontier in Towns. Multiethnic Urban Communities in Red Ruthenia in Late Middle Ages. Quaestiones Medii Aevi Novae 15: 235-264.

Home Instytut Pracownicy Janeczek Andrzej , dr hab. prof. IAE PAN