Pracownicy Instytutu

Sowa(Sowina) Urszula, dr hab. prof. IAE PAN

Kontakt

Ilustracja kontaktu

Profesor nadzwyczajny

Adres:
Ośrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych

Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Telefon: 22 620 28 86

Pobierz informację jako: Wizytówka

Dodatkowe informacje

Dodatkowe informacje:

Wykształcenie, stopnie i tytuł

  • Wydział Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego: historia, od III roku studiów program     indywidualny: historia z  archeologią wczesnego średniowiecza - seminaria magisterskie prof. dr. hab. Aleksandra Gieysztora, prof. dr hab. Benedykta Zientary, doc. dr hab. Jerzego Gąssowskiego - praca magisterska pt. „Analiza stopnia chrystianizacji ludności ziem polskich w X-XIII wieku;  magister historii 24.06.1976 r., specjalność: średniowiecze.
  • Instytut Historii Kultury Materialnej PAN (obecnie: Instytut Archeologii i Etnologii PAN), Warszawa. Praca doktorska pt.  „Socjotopografia późnośredniowiecznego Sieradza”; promotor: prof. dr hab. Anna Rutkowska-Płachcińska, recenzenci: prof. dr. hab. Henryk Samsonowicz i doc. dr hab. Jacek Wiesiołowski. Praca opublikowana w 1991 roku przez IHKM PAN  oraz władze Sieradza (które sfinansowały druk książki w ramach porozumienia z Dyrekcją IHKM PAN) pt.: Sieradz. Układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVI w., Warszawa-Sieradz 1991. Doktor nauk humanistycznych 23.01.1990 r., specjalność: socjotopografia miast i historia kultury materialnej w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności.
  • Instytut Historii PAN, Warszawa. Rozprawa habilitacyjna: „Woda i ludzie w mieście późnośredniowiecznym i wczesnonowożytnym. Ziemie polskie z Europą w tle”, Warszawa 2009. Doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie historii 25.03.2010; specjalność: miasta w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności.

 Praktyka terenowa - udział w wykopaliskach archeologicznych:

  • Racibórz-Obora - 1972 i 1973 r. (łącznie 2 miesiące), funkcja: rysownik. Kierownik badań: doc. dr hab. Elżbieta Dąbrowska (Zakład Archeologii Małopolski IHKM PAN);
  • Mucking, Essex, Wielka Brytania - 1974 r. (2 miesiące) - udział w archeologicznych praktykach studenckich. Kierownik badań: prof. Margaret Ursula Jones. Wówczas też kwerenda bibliograficzna dotycząca procesów chrystianizacyjnych na Wyspach Brytyjskich.

 Kursy i szkolenia:

  • Studium Języków Obcych PAN - lektoraty języka angielskiego, francuskiego, niemieckiego i włoskiego. Krajowe kursy języka francuskiego - 1984 i 1996. Letnie szkoły języka i kultury francuskiej: 1) na Uniwersytecie w Dijon (1985 - wyjazd popierany przez Ambasadę Francji - Diplôme de Français, niveau III), 2) w prywatnej szkole językowej w Beziers (1996 r.- za pośrednictwem PAN)

 

Praca badawcza

 

Obszary zainteresowań zawodowych:

  • europejskie, w tym polskie miasto późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności - socjotopografia; ruch kredytowy; kultura materialna, woda; gospodarka komunalna;  prawo prywatne, testamenty i inwentarze  mieszczan krakowskich jako źródła do badań nad krakowską rodziną mieszczańską i jej majątkiem.

Zakończone projekty badawcze - miejsce realizacji IAE PAN, projekty jednoosobowe::

  • 1997-1998 - Kontrola wód w miastach Europy Zachodniej w XV-XVI wieku.
  • 1999 - Woda jako element organizacji późnośredniowiecznej przestrzeni miejskiej.
  • 2000 Miasto polskie przełomu średniowiecza i czasów nowożytnych wobec powodzi.
  • 2001-2004 Testamenty o ruchomościach mieszczan krakowskich w późnym średniowieczu i wczesnej nowożytności.
  • 2005-2009 Mieszczaństwo na ziemiach polskich w XV-XVI wieku: Majątek mieszczan krakowskich w XV-pocz. XVI wieku. 

Obecnie realizowane projekty badawcze:

  • Gospodarka komunalna w rachunkach Krakowa w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności (2010-2013) - miejsce realizacji: IAE PAN (projekt jednoosobowy H.2.IV).

Kariera zawodowa 

  • 1975-1977 - Centralne Archiwum Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN
  • 1977- Zakład Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych (od  2011 r. - Ośrodek Historii Kultury Materialnej) Instytutu Historii Kultury  Materialnej PAN (od 1993 r. - Instytutu Archeologii i Etnologii PAN);
    • stanowisko: profesor nadzwyczajny. 

Najważniejsze pobyty naukowe za granicą (stypendia i konferencje):

Włochy

  • 1981 (10 dni) - stypendium Istituto „ Francesco Datini”, Prato – udział w XIII Settimana di Studio.
  • 1992 - (5 miesięcy) - stypendium rządu włoskiego/ PAN – Studia nad przestrzenią i społeczeństwem średniowiecznych miast - historia i archeologia (Rzym: Istituto Storico Italiano per il Medioevo, Florencja: Biblioteca Nazionale Centrale, Wydziały Archeologii Uniwersytetów w Bolonii i w Pizie; objazdy po miastach Umbrii i Toskanii)

Francja

  • 1988 (miesiąc) - stypendium École des Hautes Etudes en Sciences Sociales, Paryż (za pośrednictwem PAN) - badania porównawcze nad testamentami (w tym nad ich kwestionariuszem) w średniowiecznej Europie.  
  • 1993 - Centre de Recherches Historiques sur la Ville,  Université des Sciences Humaines de Strasbourg - udział z referatem (na zaproszenie organizatorów) pt. L’eau dans les villes de Pologne à l’époque préindustrielle (Xve-XVIIIe ss.) w obradach Pierwszego Okrągłego Stołu Europejskiej Historii Miasta nt.:  L’eau dans la ville (Moyen Âge - XXe siècle), 26-27 marca 1993 r. Rozpoczęcie współpracy z Denisem Menjot, Andre Guillerme, Marią Isabel del Val Valdivieso i in.
  • 1994 - udział z referatem pt. The public space in Polish towns in the Middle Ages and early Modern Time. II Międzynarodowa Konferencja Historyków Miast w Strasburgu, sesja nr 1: The street and square: public and private space  oraz głos w dyskusji na sesji: Les villes frontière  - rozwinięty i opublikowany w 1996 r.  jako artykuł (wspólnie z T. Chynczewską-Hennel), La frontière pour les villes polonaises…, pod redakcją D. Menjot.
  • 1995 (3 miesiące) - stypendium Maison des Sciences de l’Homme, Paryż. Temat: L’eau et l’organisation de l’espace des villes du Moyen Âge et du début de l’époque moderne. Kwerendy i kontakty - m.in.:
    • udział w seminariach Jean-Marie Pesez (Ecole des Haute Etudes en Sciences Sociales w Paryżu) w semestrze letnim 1995 r., w następstwie czego - zaproszenie ze strony J.M. Pesez do wygłoszenia referatu pt.:  na VI Międzynarodowym Kongresie Archeologii Średniowiecza w Dijon, 1-5 października 1996 r. (opubl. w  aktach pokongresowych: L’innovation technique au Moyen Âge, Dijon 1998).  
    • kontynuacja współpracy  z prof. André Guillerme,  dyrektorem Centre d’Histoire des Techniques (obecnie : Centre d’Histoire des Techniques et de l’Environnement)  Conservatoire National des Arts et Métiers w Paryżu; w następnych latach współpraca z CDHTE CNAM (w tym, w grudniu 1999 r. udział, na zaproszenie, w konferencji: Archives, objets et images des constructions de l’eau…z referatem opubl. w 2002), a od 12 czerwca 2000 r. jako członek stowarzyszony CDHT CNAM EHESS wybrany decyzją Rady Naukowej Centrum (m.in. w grudniu 2000 r. – na seminarium doktorskim prof. André Guillerme prezentacja badań własnych opisu sieci wodociągowej Rouen :  Le Livre des Fontaines de J. Le Lieur (Rouen 1524-1525).
  • 2000-2002 - współpraca z : Équipe d’Histoire des Techniques du Laboratoire de Médiévistique Occidentale de Paris (LAMOP) Université de Paris I Panthéon-Sorbonne, pod kierunkiem prof. Paula Benoit - udział (na zaproszenie) w dwóch międzynarodowych Spotkaniach w Liessies (październik 2000 i 2002) - z referatami (2000 - La production de la bière et la sociotopographie des villes polonaises aux XVe-XVIe ss.; 2002 - L’eau et les jardins dans les villes polonaises aux XVe-XVIe siècles. Les traités de l’agriculture et la vie quotidienne)  oraz pobyt naukowy 3-17 grudnia 2000 r. (CNRS/PAN, na zaproszenie Dyrektora LAMOP), w czasie którego wygłoszenie wykładu  nt. zaopatrzenia miast polskich w wodę, konstrukcji sieci wodociągowych i ich budowniczych oraz  konsultacje dla doktorantów prof. P. Benoit, a także badania własne, głównie w Bibliotece Miasta Paryża).
  •  2001 - XXII Rencontres Internationales d’Archéologie et d’Histoire d’Antibes: Le travail du cuir de la préhistoire à nos jours, Antibes 18-20 octobre 2001 – referat na zaproszenie organizatorów (Centre d’études, Préhistoire, Antiquité, Moyen Âge Université Nice Sophia Antipolis) pt.:  Le cuir dans les testaments des bourgeois cracoviens aux XVe-XVIe ss. (opubl. w 2002 w aktach pokongresowych) - w ramach współpracy zapoczątkowanej w czasie konferencji na Uniwersytecie w Kordowie, w 1999 r. (por. niżej).  

Belgia

  • 1998 (2 miesiące) - stypendium Wspólnoty Francuskiej Królestwa Belgii/PAN -   Katolicki Uniwersytet w Louvain-la-Neuve ( z wyjazdami na Uniwersytet w Leuven i do Królewskiej Biblioteki w Brukseli oraz do Brugii). Realizacja tematu: Le contrôle des eaux en Europe occidentale aux XVème et XVIème siècles.

Hiszpania:

  • Kontynuacja współpracy z prof. Marią Isabel del Val Valdivieso, prorektorem Uniwersytetu w Valladolid, kierownikiem grupy badawczej Departamento de Historia Medieval Instituto Universitario de Historia Simancas Universidad de Valladolid.
    • 1998 r. - referat (na zaproszenie) pt.:  Aqueductor - qui était-il dans la ville médiévale ? na sesji pt. Water and the City - w ramach IV Międzynarodowej Konferencji Historyków Miast w Wenecji w (sesja organizowana przez M.I. del Val Valdivieso)
    • 2002 - referat (na zaproszenie) nt.  L’eau comme propriété. Contribution aux études sur le contrôle des eaux dans les villes  polonaises aux XVe-XVIe siècles, na ww. Wydziale Uniwersytetu w Valladolid, na seminarium pt. El agua como recurso en las ciudades medievales (opubl. w 2006).
    • 2004 - wspólnie z M.I. del Val Valdivieso (z pomocą D. Menjot) - zorganizowanie sesji pt. Power and Water Problems in European Cities in the 15th and 16th Centuries, w czasie VII Międzynarodowej Konferencji Historyków Miast w Atenach, w 2004 r. Materiały opublikowane w 2008 r. - wraz ze wspólnym artykułem pt. L’eau dans les villes de Castille et de Pologne au Moyen Âge, [in:] Histoire Urbaine, n° 22, Juin/Août 2008 (Société Française d’Histoire Urbaine, Maison des Sciences de l’Homme), p. 115-140.
    • 2010 - wygłoszenie Wprowadzenia oraz przewodniczenie sesji nt. Conflicts surrounding water in medieval cities, organizowanej przez M.I. del Val Valdivieso, w ramach X Międzynarodowej Konferencji Historyków Miast w Gandawie. Przygotowanie i oddanie do druku w aktach pokonferencyjnych artykułu pt.:  Conflicts surrounding water between authorities of Cracow and the Dominican Friars in 14th-17th centuries.
  • Współpraca z  prof. Ricardo Córdoba de la Llave, Departamento de Historia Medieval Universidad de Córdoba:
    • 1999 r. - wygłoszenie referatu (na zaproszenie): L’usage du cuir dans la vie quotidienne des villes polonaises au bas Moyen Âge et au début de l’Époque moderne   na sympozjum (II Simposium de Historia de las Técnicas) w Kordowie: Mil años de trabajo del cuero, a także - na prośbę Organizatorów - wybranie i zaprezentowanie czterech innych polskich referatów (Agnieszki Samsonowicz, Cezarego Buśko, Martyny Milewskiej i Teresy Radek), które zostały opublikowane w materiałami z ww. konferencji w 2003 r.
  • Współpraca z prof. Beatriz Arizaga Boulumburu i z prof. Jesusem Angelem Solórzano Telechea z Uniwersytetu Kantabrii w Santander.  
    • 2005 - Nájera. Encuentros Internacionales del Medievo (organizowane przez ww. Uniwersytet, władze miasta Nájera oraz rząd regionu autonomicznego La Rioja – wykład (na zaproszenie): Espace urbain des villes polonaises au bas Moyen Age  à la lumière des recherches sociotopographiques. (opubl. w 2006 r.)

Czechy

  • 1999 (2 tygodnie) - tygodnie wymienne: Czeska Akademia Nauk/PAN (Instytut Archeologii Czeskiej Akademii Nauk w Pradze) - Studia porównawcze do tematu: Systemy zaopatrzenia w wodę w średniowiecznych miastach (historia i archeologia) pod opieką naukową Jana Klapšte.
  • 2002 - Centre for Medieval Studies, Praha, konferencja nt: Sociální svět  středověkého města - referat na zaproszenie organizatorów, pt.: Testamenty mieszczan krakowskich o przekazywaniu majątku w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności (opubl. w 2006 r.)
  • 2003, 2007, 2011 - udział w konferencjach z referatami (na zaproszenie), organizowanych przez Archiwum Głównego Miasta Pragi i Uniwersytet Karola w Pradze (publ. w: Documenta Pragensia).
  • 2010, 2011 - łącznie 2 tygodnie wymienne: Czeska Akademia Nauk (Instytut Archeologii Czeskiej Akademii Nauk w Pradze) /PAN- badania porównawcze nad gospodarką komunalną miast czeskich w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności.

Niemcy:

  • 2000 - V Międzynarodowa Konferencja Historii Miast Europejskiego Stowarzyszenia Historyków Miast, Berlin - referat (na zaproszenie prof. Dietera Schotta, jednego z organizatorów sesji : Cities and catastrophes) pt. : Les eaux qui charrient la mort et les désastres : inondations et pollution des eaux dans les villes polonaises aux XVème et XVIème siècles (opubl. w 2002).

 Członkostwo w stowarzyszeniach, komitetach i organizacjach  naukowych

  • Rada Naukowa Instytutu Archeologii i Etnologii PAN - sekretarz w kadencji 2011-2014
  • Komisja (obecnie Zespół)  Historii Miast przy Komitecie Nauk Historycznych PAN - od 1993 r.
  • Centre d’Histoire des Techniques (obecnie: Centre d’Histoire des Techniques et de l’Environnement) Conservatoire National des Arts et Métiers w Paryżu (wybór na członka stowarzyszonego CDHTE CNAM decyzją jego Rady Naukowej 12 czerwca 2000 r.)
  • Międzynarodowy Komitet Naukowy (obecnie: Doradczy) Spotkań Mediewistycznych w Nájera (Hiszpania) - od 2005 r.  
  • Rada Naukowa czasopisma „Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne”, wydawanego przez Instytut Historii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego J. Kochanowskiego w Kielcach - od 2011 r.
  • Towarzystwo Miłośników Historii
  • Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa
  • Towarzystwo Naukowe Sandomierskie. 

Organizacja i popularyzacja nauki:

  • 1984-1991 - organizacja lub współorganizacja corocznych objazdów naukowych w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN.  
  • 1991-2012 - udział z referatami w 51 konferencjach, w tym w 30 w kraju (5 międzynarodowych) i w 21 za granicą. Współorganizacja kilku konferencji Komisji Historii Miast Komitetu Nauk Historycznych PAN oraz jednej z sesji VII Międzynarodowej Konferencji Historyków Miast w Atenach, w 2004 r.
  • Odczyty:  Muzeum Regionalne w Sieradzu oraz Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

Dydaktyka:

  • Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska, Uniwersytet Warszawski. - wykłady monograficzne nt: „Woda a organizacja przestrzeni miejskiej w średniowieczu i we wczesnej nowożytności (miasta polskie na europejskim tle porównawczym w XIII-XVI wieku)” - semestry zimowe: 1997/1998 i 2003/2004.

Inne:

  • Wyróżnienia wynikające z prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych:     
    • wyróżnienie w konkursie na najlepszą książkę akademicką dla Instytutu Archeologii i Etnologii PAN - Targi Książki Naukowej i Akademickiej ACADEMIA 2010 - za książkę: U. Sowiny, „Woda i ludzie w mieście późnośredniowiecznym i wczesnonowożytnym. Ziemie polskie z Europą w tle”, Warszawa 2009 (20 października 2010 r.)
    • nagroda Dyrektora Instytutu Archeologii i Etnologii PAN za rok 2009 za ww. książkę.
  • 1990-1994 - radna I kadencji w wolnej Rzeczypospolitej miasta i gminy Grodzisk Mazowiecki, z ramienia miejscowego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Poza obowiązkami wobec wyborców we własnym okręgu (m.in. organizacja komitetów ds. telefonizacji, budowy wodociągów i kanalizacji) członek Komisji ds. Honorowego Obywatelstwa oraz Komisji Polityki Społecznej (zdrowie, opieka społeczna, edukacja, kultura, sport)  i przez  2 lata przewodnicząca tej ostatniej Komisji.

Bibliografia

Urszula Łydkowska,

  • 1975

[sprawozdanie] Wystawa: „Skarby Muzeum Archeologicznego w Poznaniu”, Mówią Wieki, 7 (211), R. XVIII, lipiec 1975, s. 35.

[sprawozdanie] Wystawa: „Woliński Światowid”, Mówią Wieki, 8 (212), R. XVIII, sierpień 1975, s. 32.

[notka recenzyjna] Jerzy Głosik, Pościg za skarbami, Warszawa 1974, Mówią Wieki, 10 (214), R. XVIII, październik 1975, s. 39.

  • 1976

Zwierciadło narodów (stereotypowe charakterystyki narodów europejskich w opinii publicznej XV-XVIII w.), Mówią Wieki, 3 (219), R. XIX, marzec 1976, s. 6-10.   

[artykuł recenzyjny] Paolo Brezzi, Christianity and economics: from the origins to the Middle Ages, The Journal of European Economic History, Rome, 2 (1973) nr 3, s. 671-687, Studia Źródłoznawcze XXI, 1976, s. 191-192.    

[recenzja] Bogusław Gediga, Śladami religii Prasłowian, Ossolineum 1976, Z Otchłani Wieków 3/76, s. 268-270.      

[sprawozdanie] Wystawa pt. „Islamska sztuka Algierii w VII-XIX w.”, Mówią Wieki, 10 (226), R. XIX, październik 1976, s. 36.

[sprawozdanie] Wystawa: „Złoto Peru”, Mówią Wieki, 12 (228), R. XIX, grudzień 1976, s. 36.

Urszula Łydkowska-Sowina,

  • 1979

[notka recenzyjna] Andrzej Grzybkowski, Wczesnogotycki kościół i klasztor dominikański w Sieradzu, Warszawa 1979, KHKM, 4/79, s. 578-579.

  • 1980

Ludowe obrzędy i zwyczaje świąteczne w świetle średniowiecznych kazań i statutów synodalnych, Etnografia Polska, t. XXIV, z. 2, 1980, s. 159-171.

Chrystianizacja obrządku pogrzebowego w X-XIII w., Z Otchłani Wieków, R. XLVI-1980, s. 167- 177.

[głos w dyskusji] sympozjum: „Sieć miejska na ziemiach polskich”, IHKM PAN, Warszawa 15-16 listopada 1979 r., KHKM, nr 3/80, s. 435-436.

  • 1981

[recenzja] Księga przyjęć do prawa miejskiego w Bochni 1531-1656, wyd. F. Kiryk, Wrocław 1979  oraz: tenże, Szlachta w Bochni. Ze studiów nad społeczeństwem miast górniczych w Małopolsce w XVI i w pierwszej połowie XVII stulecia, (w:) Społeczeństwo staropolskie, t.2, Warszawa 1979, KwHKM, 4/81, s. 528-530.

[sprawozdanie] Międzynarodowa konferencja historyków gospodarczych w Prato: Forme ed evoluzione del lavoro in Europa (secc. XIII-XVIII), 2-7 maja 1981, KHKM 4/81, s. 561-563.

[notka recenzyjna] Thomas Hall, Mittelalterliche Stadtgrundrisse. Versuch einer Übersicht der Entwicklung in Deutschland und Frankreich. Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien. Antikváriskt arkiv 66, Stockholm 1978, KHKM, 1/81, s. 111-112.

  • 1982

[notka recenzyjna] Kniha počtu kralovského města Loun z let 1450-1472 a 1490-1491, Liber rationum regalis civitatis Lunae ad annos 1450-1472 et 1490-1491 pertinens, wyd. Jaroslav Vaniš, Praha 1979, KHKM 3-4/82, s. 448-449.

[notka recenzyjna] Jaroslav Vaniš, Hospodaření královského města Loun v druhe polovině 15. století. Přispěvek k městskému hospodařeni královských měst v Čechách, Práce z hospodářských dějin, sv. 1. Praha 1979, KHKM 3-4/82, s. 450-451.

  • 1984

Zabytki województwa sieradzkiego: Opis planu Sieradza z 1796 roku, Sieradz-Wieluń 1984.

  • 1989

Ruch kredytowy w późnośredniowiecznym Sieradzu - pożyczki pieniężne, [w:] Szkice z dziejów materialnego bytowania społeczeństwa polskiego, Studia i Materiały z Historii Kultury Materialnej, T. LXI, red. Z. Kamieńska, red. M. Dembińska, Wrocław-Warszawa-Kraków 1989, s. 119-135.    

Urszula Sowina,

  • 1991

[książka] Sieradz. Układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVI w., IHKM PAN, Warszawa-Sieradz 1991 (luty 1992), ss. 237+ilustr.+mapy i plany+  streszczenia w jęz. angielskim i francuskim.

Najstarsze sieradzkie testamenty mieszczańskie z początku XVI wieku. Analiza źródłoznawcza, KHKM, 1/91, s. 3-25 oraz wersja anglojęzyczna: Testaments of the burghers from Sieradz 1500-1538, Acta Poloniae Historica, 67, 1993, p. 47-77+appendix.

[sprawozdanie] „Nędza i dostatek na ziemiach polskich od średniowiecza po wiek XX”. Sesja naukowa zorganizowana przez Instytut Historii Kultury Materialnej PAN w Warszawie, 20-22 maja 1991 r., KHKM, 3/91, s. 403-406.

  • 1992

Przestrzeń miejska w późnym średniowieczu - rynek w Sieradzu, KHKM, 3/92, s. 319-324.  

  • 1993

Późnośredniowieczny Sieradz - mity i rzeczywistość: tzw. kamienica królewska, [w:] „Między Północą a Południem. Sieradzkie i Wieluńskie w późnym średniowieczu i czasach nowożytnych”. Materiały z sesji naukowej w Kościerzynie koło Sieradza (4-6 grudnia 1991 r.), pod red. Tadeusza J. Horbacza i Leszka Kajzera, Sieradz 1993, s. 193-196.  

Żydzi w Sieradzu w XV i XVI w., Na sieradzkich szlakach, R. 9, nr 3, 1993, s. 1-2.

[sprawozdanie] "L’eau dans la ville (Moyen Âge - XXe siècle)". Pierwszy okrągły stół europejskiej historii miast. Strasburg 26-27 marca 1993 r., KwHKM 4/93, s. 695-698.

  • 1994

Akwedukty i studnie, Mówią Wieki, 9 (424), R. XXXVII, wrzesień 1994, s. 41-44.         

[sprawozdanie] „Fernand Braudel a koncepcje historii kultury materialnej”. Dyskusja w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa, 7 grudnia 1993 r., KwHKM 2/94, s. 153-155.

  • 1995

Średniowieczna działka miejska w świetle źródeł pisanych, [w:] Materiały z sesji Komisji Archeologicznej Oddziału PAN we Wrocławiu: Średniowieczna działka miejska na Śląsku, Wrocław 10-11 marca 1994 r., KHKM 3/95, s. 323-331.

[recenzja] Roman Czaja, Socjotopografia miasta Elbląga w średniowieczu, Toruń 1992, KHKM 2/95, s. 267-279.       

[sprawozdanie] „Wspólnoty lokalne i sąsiedzkie w miastach dawnej Rzeczypospolitej, z uwzględnieniem przykładów europejskich”, Konferencja Komisji Historii Miast przy Komitecie Nauk Historycznych PAN oraz Wydziału Historii i Archiwistyki Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu, Toruń, 15-16 XII 1994, KHKM, 1995, s. 146-150
oraz wersja anglojęzyczna:
„Local and neighbours’ communities in the towns of Old-Poland-Lithuania”. Conference of Urban History Commission of the Committee for Historical Sciences of the Polish Academy of Sciences and Faculty of History and Archive-Keeping the Copernicus University in Toruń, Toruń, 15-16 December 1994, Acta Poloniae Historica, 72, 1995, p. 199-203.

  • 1996

Sąsiedztwo a infrastruktura miejska w XV-XVI w. Przyczynek do badań nad rolą wody w przestrzeni sąsiedzkiej, Studia Polonica Historiae Urbanae, t.I: Studia nad dziejami miast i mieszczaństwa w średniowieczu. Toruń 1996, s. 219-227.

U. Sowina, T. Chynczewska-Hennel,

La frontière pour les villes polonaises (XIIIe-XVIIe siècles. Menace ou chance ? [in:] Les villes frontière (Moyen Âge-Époque moderne), sous la dir. de Denis Menjot, L’Harmattan, Paris - Montréal, p. 113-126.

U. Sowina,  

  • 1997

Budowniczowie najstarszych wodociągów sandomierskich, Zeszyty Sandomierskie, R. IV, nr 7, grudzień 1997 r., s. 2-5.

[dyskusja] Historia budowy miast. Refleksje na marginesie dzieła Wacława Ostrowskiego, KHKM, 3-4/97, s. 404-407.

[sprawozdanie] VI Międzynarodowy Kongres Archeologii Średniowiecznej : "L’innovation technique au Moyen Âge”, Dijon, 1-5 października 1996 r., KHKM 2/97, s. 271-277.   

  • 1998

Budowniczowie wodociągów w miastach polskich w XV-XVI wieku, [w:] Archaeologia Historica Polona, 7, Toruń 1998, s.139- 156
oraz wersja francuskojęzyczna :
 Les maîtres fontainiers dans les villes de Pologne du Bas Moyen Age et au début de l’époque moderne - experts étrangers ou spécialistes polonais ? [in:] Quaestiones Medii Aevii Novae, vol.3, Warszawa 1998, p. 205-220.

L’eau et les nouveautés techniques dans l’espace urbain et suburbain au Moyen Age, [in:] L’innovation technique au Moyen Age, Actes du VIe Congrès International d’archéologie médiévale, sous la direction de Patrice Beck, Errance, Paris 1998, p.81-87.

[sprawozdanie] „Lokacja Lublina na prawie niemieckim na tle przebudowy miast polskich w XIII-XIV wieku”. Zakład Historii Średniowiecznej Uniwersytetu im. M. Curie-Skłodowskiej, Władze Miejskie Lublina, Wojewódzki Oddział Państwowej Służby Ochrony Zabytków oraz Towarzystwo Miłośników Lublina. Konferencja zorganizowana w 680-lecie nadania Lublinowi prawa miejskiego nt. Lokacja Lublina na prawie niemieckim na tle przebudowy miast polskich w XIII-XIV wieku, Lublin, 20-21 czerwca 1997 r., KHKM, 3-4/98, s. 452-458.  

  • 1999

Spotkanie u studni w późnośredniowiecznym mieście, KHKM, 1/2, 1999, s.27-38.  

  • 2000-2001

Woda dla miasta: Jacques Le Lieur, „Livre des Fontaines de Rouen 1524-1525”, [w :] Aetas media aetas moderna (prace ofiarowane prof. H. Samsonowiczowi), Warszawa 2000, s. 94-110
oraz w wersji francuskojęzycznej:
De l’eau pour la ville: Le Livre des Fontaines de J. Le Lieur (Rouen 1524-1525), Etudes Normandes, Université de Rouen, n° 2-2001, p. 24-36.

  • 2002

Le cuir dans les testaments des bourgeois cracoviens aux XVe-XVIe ss., Actes des XXII Rencontres Internationales d’Archéologie et d’Histoire d’Antibes : Le travail du cuir de la préhistoire à nos jours. Actes des Rencontres 18-20 octobre 2001, red. F. Audoin-Rouzeau, S. Beyries Centre d’études Préhistoire, Antiquité, Moyen Âge. APDCA, Antibes 2002, p. 425-436.

Les dispositifs d’évacuation des eaux dans les villes polonaises aux XVe-XVIe siècles: archives et archéologie [in:] Archives, objets et images des constructions de l’eau du Moyen Âge à l’ère industrielle, red. L. Hilaire-Perez, D. Massounie et V. Serna, Cahiers d’histoire et de philosophie des sciences, nº 51, ENS Editions,  Lyon 2002, p. 283-297.

Les eaux qui charrient la mort et les désastres : inondations et pollution des eaux dans les villes polonaises aux XVème et XVIème siècles, [in:] Cities and catastrophes, red. G. Massard-Guilbaud, H. Platt, D. Schott,  Franfurt am Main-Berlin-Bern, Peter Lang, 2002, p. 43-62.

Testament pewnego kmiecia. Przyczynek do badań nad relacjami międzystanowymi w późnym średniowieczu i wczesnej nowożytności, [w:] Civitas et villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie środkowej,Wrocław-Praha 2002, s. 209-214.

Wdowy i sieroty w świetle prawa w miastach Korony w późnym średniowieczu i wczesnej nowożytności [w:] Od narodzin do wieku dojrzałego. Dzieci i młodzież w Polsce, cz.1: Od średniowiecza do wieku XVIII, red. M. Dąbrowska, A. Klonder, IAE PAN, Warszawa 2002, s. 15-28.

  • 2003

L’usage du cuir dans la vie quotidienne des villes polonaises au bas Moyen Âge et au début de l’Époque moderne,  [in:] Mil años de trabajo del cuero. Coor. R. Córdoba de la Llave, Cordoba, Litopress 2003, p. 231-254.

  • 2004

Średniowieczny dom mieszczański. Niektóre problemy badawcze [w:] Dom w mieście średniowiecznym i nowożytnym,  red. B. Gediga, Wrocław 2004, s. 9-31.    

  • 2005

Zanieczyszczenie wód w miastach średniowiecznych i wczesnonowożytnych, KHKM, nr 3-4/2005, s. 319-330.  

Zaopatrzenie miast w wodę w XV-XVI wieku. Wybrane problemy, [in:] Město a voda. Praha, město u vody, Documenta Pragensia 24, Praha 2005, s.291-316 .

Andrzej Karpiński, Urszula Sowina,

[sprawozdanie] „Ścieki, kloaki i sekretnicy. Problemy oczyszczania miast środkowoeuropejskich w średniowieczu i w czasach nowożytnych XV - 2 poł. XIX w.” Materiały z konferencji Komisji Historii Miast przy Komitecie Nauk Historycznych PAN i Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego oraz Towarzystwa Dom Uphagena w Gdańsku, Dom Uphagena w Gdańsku,  26-27 listopada 2004 roku, KwHKM, 2/2005, s. 257-259
oraz wersja anglojęzyczna:
„Gutters, latrines and closets. Sanitation problems in Central-European Towns in medieval and early modern times (the 15th - second half of the 19th centuries)”, Acta Poloniae Historica, 92, 2005, p. 317-318.   

  • 2006

U. Sowina,

Espace urbain des villes polonaises au bas Moyen Age  à la lumière des recherches sociotopographiques, [in:] El espacio urbano en la Europa medieval. Nájera. Encuentros Internacionales del medievo 2005, red. B. Arízaga Bolumburu, J. Á. Solórzano Telechea, Logroño 2006,  p. 345-372.     

L’eau comme propriété. Contribution aux études sur le contrôle des eaux dans les villes  polonaises aux XVe-XVIe siècles,  [in:] Vivir  del agua en las ciudades medievales, red. M. Isabel del Val Valdivieso, Valladolid 2006, p. 37-49.

Testamenty mieszczan krakowskich o przekazywaniu majątku w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności, [w:] Sociální svět  středověkého města. Red. M. Nodl. Colloquia mediaevalia Pragensia 5, Praha 2006, s. 173-183.  

Bibliografia prac prof. dr hab. Anny Rutkowskiej-Płachcińskiej za lata 1950-2002, O rzeczach minionych. Scripta rerum historicarum Annae Rutkowska-Płachcińska oblata, red. M. Młynarska-Kaletynowa i J. Kruppé, Warszawa 2006,  s. 15-20.  

Kilka uwag o późnośredniowiecznych inwentarzach rzeczy w najstarszych zachowanych krakowskich księgach wójtowskich [w:] O rzeczach minionych. Scripta rerum historicarum Annae Rutkowska-Płachcińska oblata, red. M. Młynarska-Kaletynowa i J. Kruppé, Warszawa 2006,  s. 311-318.

[głos w dyskusji] konferencja: Średniowieczny Wrocław i jego piśmiennictwo (IH PAN, 10-11VI 2005), Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka, R. LXI (2006), nr 2, s. 204.

Halina Manikowska, Urszula Sowina,

Chapter 10: Poland [in:] Teaching urban history in Europe, Leicester University, ed. Richard Roger and Denis Menjot, Leicester 2006, p. 99-104.

  • 2008

Urszula Sowina, Maria Isabel del Val Valdivieso,  

L’eau dans les villes de Castille et de Pologne au Moyen Âge, Histoire Urbaine, n° 22, Juin/Août 2008 : L’eau en ville, (Société Française d’Histoire Urbaine, Maison des Sciences de l’Homme), p. 115-140.

Urszula Sowina,

  • 2009

[książka] Woda i ludzie w mieście późnośredniowiecznym i wczesnonowożytnym. Ziemie polskie z Europą w tle. Warszawa, Instytut Archeologii i Etnologii PAN 2009, ss. 488+ 22 ilustracje kolorowe+ plan kolorowy pod opaską + streszczenie ang. .

  • 2010

Z dziejów mieszczańskich majątków Krakowa w I połowie XVI wieku: Piotr Wedelicjusz i krakowski rynek matrymonialny, [w:] Dom, majątek, klient, sluga. Manifestacja pozycji elit w przestrzeni materialnej i społecznej Europy (XIII-XIX w.), red. M.R. Pauk, M. Saczyńska, Warszawa 2010, s.161-178.   

Ze studiów nad standardem życia patrycjuszy krakowskich w późnym średniowieczu, Documenta Pragensia 28, Red. O. Fejtova, Archiv hlavniho města Prahy, Praha 2010, s. 371-388.

Testamenty krakowskie z przełomu średniowiecza i nowożytności wobec zasad dziedziczenia według prawa magdeburskiego, KHKM,  R. LVIII, 2010, nr 2, s. 185-189.

Marek Słoń, Urszula Sowina,

Die Badstube des Heilig-Geist-Spitals zu Breslau, [in]: Quellen zur europäischen Spitalgeschichte in Mittelalter und Früher Neuzeit / Sources for the History of Hospitals in Medieval and Early Modern Europe, Hrsg. Von M. Scheutz, A. Sommerlechner, H. Weigl, A.S. Weiss, Böhlau Verlag, Wien 2010, S. 563-580.

  • 2011

Kanały wód odpływowych w późnośredniowiecznym Krakowie, Wratislavia Antiqua 13: Ulica, plac i cmentarz w publicznej przestrzeni średniowiecznego i wczesnonowożytnego miasta Europy Środkowej, red. S. Krabath, J. Piekalski, K. Wachowski, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Archeologii, Wrocław 2011, s.269-274.

Zaopatrzenie Radomia w wodę w późnym średniowieczu i we wczesnej nowożytności. Problemy i możliwości badawcze - głos historyka [w:]  Radom: Korzenie miasta i regionu. Tom 2. Radomski zespół osadniczy w dolinie rzeki Mlecznej, Wyniki badań interdyscyplinarnych 2010 r., red. A. Buko, D. Główka, M. Trzeciecki, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa 2011, s. 189-201.

 Ze studiów nad dochodami i wydatkami na studnie i wodociągi Krakowa w XIV-XVI w.,
Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, tom LXX - za rok 2010, (wyd.2011), s. 79-88.

Water Supply of the Late-Medieval and Early-Modern Town In the Polish Lands, Fasciculi  Archaeologiae Historicae: Water and Man in Past Centuries,  fasciculus XXIV, 2011, p. 11-18.

Urszula Sowina, Kazimierz Pacuski,

Testamenty mieszczan krakowskich jako źródła do badań nad stronami rodzinnymi imigrantów w krakowskiej elicie władzy (przykład Jana z Reguł na Mazowszu), [w:] Elita władzy miasta Krakowa i jej związki z miastami Europy w średniowieczu i epoce nowożytnej (do połowy XVII wieku), red. Z. Noga, Kraków 2011, s. 433-446.

  • 2012

Tadeusz Baranowski, Urszula Sowina, Leszek Ziąbka, Robert Żukowski,

Late  Mediaeval City of Kalisz Water Supply: Evidence of Archaeological Data and Written Sources, [in:] The Archaeology of Water Supply, ed. by Marta Żuchowska, BAR International Series 2414: Archaeology of Water Installations, Oxford 2012, p. 99-108.

U. Sowina,

Studnie w przestrzeni intra muros późnośredniowiecznego Krakowa, [w:] Nawarstwienia historyczne miast, red. M. Wardas-Lasoń, Kraków  2012, s. 117-128.

  • w druku:

Ze studiów nad zaopatrzeniem w wodę późnośredniowiecznego i wczesnonowożytnego Kalisza, [w:]  Kalisz na przestrzeni wieków. Konferencja Naukowa w ramach obchodów Jubileuszu 18,5 wieku Kalisza.        

Medieval Towns as a Research Problem in Polish Historiography over the Past Two Decades, [in:] Mĕsta ve středovĕku a raném novovĕku jako badatelské téma posledních dvou desetiletí,  Documenta Pragensia.    

Home Instytut Pracownicy Sowa(Sowina) Urszula, dr hab. prof. IAE PAN